Archiwum Miejsca Pamięci z unikatową kolekcją obozowych listów

Do Archiwum Miejsca Pamięci Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu trafiła unikatowa kolekcja oryginalnych dokumentów. Korespondencja Tadeusza Łukasiewicza – więźnia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz dostarcza wielu cennych informacji na temat jego życia.

Tadeusz Łukasiewicz został deportowany z Warszawy 29 maja 1941 r. Tym samym transportem do obozu został przewieziony m.in. franciszkanin Maksymilian Kolbe. Cenną korespondencję zgromadzili jego bliscy.

Obozowa korespondencja

Zbiór 21 listów i 4 kart pocztowych, jakie Tadeusz Łukasiewicz wysłał do swojej rodziny mieszkającej w Kielcach w okresie od 28 września 1941 r. do 10 stycznia 1943 r., jest szczególnie cenny. – Jego bliscy gromadzili niezwykle starannie nie tylko pocztę otrzymywaną od więźnia Auschwitz, ale także zachowali brudnopisy listów, które wysyłali do Auschwitz. Dzięki temu dysponujemy zbiorem 21 tekstów listów wysłanych do więźnia. Pozwala to prześledzić, jak ważna dla obu stron była ta wymiana korespondencji – mówi dr Wojciech Płosa, kierownik Archiwum.

Tadeusz Łukasiewicz kierował swoje listy m.in. do matki, Jadwigi Łukasiewicz oraz jej brata – Tadeusza. Wiele razy dziękował w nich rodzinie za wsparcie i okazywaną mu pomoc, szczególnie tę materialną. W tworzeniu tekstu Łukasiewiczowi pomagali inni więźniowie, bowiem jego znajomość języka niemieckiego była niewystarczająca. Listy w imieniu Łukasiewicza pisały prawdopodobnie co najmniej cztery osoby.  

– Umiejętność posługiwania się językiem niemieckim była także pomocna w znalezieniu dobrej, jak na warunki obozowe, pracy. Ważną informację na ten temat znajdujemy w liście wysłanym z Auschwitz 4 października 1942 r.: „Teraz mogę uczyć się niemieckiego i mam do tego wiele możliwości” – cytuje kierownik.

Ostatnie listy

Ostatni list ze zbioru datowany jest na 10 stycznia 1943 r. Łukasiewicz przekazywał w nim życzenia dla krewnych i rodziny, a także dziękował za dwie paczki.

W zbiorze znajduje się również brudnopis ostatniego listu, jaki wuj Józef wysłał do Tadeusza. Datowany na 13 stycznia 1943 r., dokument nie trafił jednak do adresata. Tadeusz Łukasiewicz zmarł w Auschwitz 14 stycznia 1943 r. Taka data widnieje na zachowanym w Archiwum akcie zgonu.

Źródło: Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu