Barbarzyńcy wchodzą do teatru. Festiwal Boska Komedia 2025 otwiera się na niepokój i... zmianę

Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia, organizowany przez Teatr Łaźnia Nowa, przez kilkanaście dni przemieni miasto w przestrzeń artystycznych spotkań, intensywnych emocji i intelektualnych konfrontacji. Na program tegorocznej edycji złoży się ponad trzydzieści spektakli reprezentujących różnorodne estetyki, języki sceniczne i postawy wobec współczesności.

– Ponad trzydzieści spektakli o bardzo różnych smakach, estetykach, dynamikach i tematach. Każdy znajdzie dla siebie coś, co poprowadzi go, mam nadzieję, w nieprzewidywalną przestrzeń wrażliwości, którą serwują artyści wyselekcjonowani po ponad rocznych pracach selekcjonerów oraz moich - mówi Bartosz Szydłowski, dyrektor artystyczny festiwalu.

Hasło przewodnie tegorocznej edycji, „Czekając na barbarzyńców”, inspirowane wierszem Konstantinosa Kawafisa, staje się punktem wyjścia do refleksji nad współczesnym światem – pełnym lęków, napięć i niepokoju przed nieznanym.

Jak tłumaczy Szydłowski, „festiwal jest światłem w tunelu, miejscem, gdzie oddaję głos wrażliwości artystycznej”. 

Boska Komedia ma w tym roku odważnie mierzyć się z pytaniami o kondycję człowieka w epoce przeładowanej informacjami, kryzysami i sprzecznymi wartościami. Motyw „barbarzyńcy” jest tu symbolem inności i zmiany, zarówno groźnej, jak i niezbędnej.

Festiwal otworzy polska prapremiera spektaklu „Rok bez lata” austriackiej artystki Florentiny Holzinger. Jej teatr, oparty na performatywnej intensywności, odważnie przełamuje kulturowe tabu i prowokuje do myślenia o granicach ciała, technologii i władzy. Holzinger, której prace pokazują najważniejsze europejskie sceny, w swojej najnowszej produkcji, koprodukowanej przez Boską Komedię, prowadzi widzów w rejony zbiorowej wyobraźni zdominowane przez lęki – zarówno te zakorzenione w historii, jak i te nowoczesne, rodzące się z ekspansji technologicznej cywilizacji. Dwa jedyne w Polsce pokazy spektaklu zaplanowano na 4 i 5 grudnia w Centrum Kongresowym ICE Kraków.

Trzy kręgi teatralnego świata: Inferno, Purgatorio i Paradiso

Tegoroczna edycja, wzorem poprzednich, podzielona została na trzy główne sekcje, inspirowane dantejską topografią zaświatów.

W sekcji Inferno będącej częścią konkursową, znalazły się najciekawsze polskie spektakle minionego sezonu. Wśród nich „Złe wychowanie” w reżyserii Jędrzeja Piaskowskiego i Huberta Sulimy, które w sposób bezlitosny obnaża hipokryzję instytucji Kościoła; muzyczny „Latający Potwór Spaghetti” Mateusza Pakuły, pytający o alternatywy wobec tradycyjnej religijności; oraz „Gry wstępne” Jolanty Janiczak i Wiktora Rubina – opowieść o przemocy wobec kobiet splecioną z konwencją true crime.

 W nurcie konkursowym znalazły się także nowoczesne reinterpretacje klasyki: Maja Kleczewska w „Tkaczach” Hauptmanna przygląda się współczesnemu wyzyskowi i nierównościom społecznym, Michał Kmiecik w „Przemianie” na nowo odczytuje Kafkę, a Michał Borczuch w „Ulissesie” Joyce’a podejmuje temat utraty i żałoby. 

Nie zabraknie również spektaklu Jakuba Skrzywanka „Zamach na Narodowy Stary Teatr. Narodziny narodu”, który poprzez twórczość Wyspiańskiego diagnozuje stan współczesnej Polski, a także „Wczoraj byłaś zła na zielono” Elizy Kąckiej w reżyserii Anny Augustynowicz i „Domu niespokojnej starości” Michała Buszewicza – intymnej refleksji o starości i przyjaźni.

Międzynarodowe jury, w którego skład wchodzą przedstawiciele instytucji teatralnych z Tajwanu, Niemiec, USA, Meksyku i Estonii, wybierze laureata głównej nagrody festiwalu – statuetkę Boskiego Komedianta. Ceremonia wręczenia nagród odbędzie się 12 grudnia.

Sekcja Purgatorio to przestrzeń eksperymentu, performansu i nowych choreografii, w której spotkają się twórcy z Polski i z zagranicy. Publiczność zobaczy spektakle m.in. z Ukrainy, Chile, Łotwy i Niemiec, a także polskie prace zrealizowane na europejskich scenach. Wśród nich znajdą się: „Wegetarianka” Pawła Miśkiewicza na podstawie powieści Han Kang, „Uroczystość” Małgorzaty Bogajewskiej oraz „Proces Eligiusza Niewiadomskiego” w reżyserii Bartosza Szydłowskiego – spektakl podejmujący polityczny temat winy, kary i ideologicznego fanatyzmu. PURGATORIO to także przestrzeń dla artystek i artystów takich jak Florentina Holzinger, Lina Lapelytė, Agata Siniarska, Magda Szpecht, Katarzyna Kalwat czy Michał Zadara.

Z kolei sekcja Paradiso pozwoli przyjrzeć się najnowszym zjawiskom w teatrze młodego pokolenia. Obok realizacji szkół teatralnych pojawią się także produkcje repertuarowe, w tym „Trzask Prask” Krzysztofa Zyguckiego z TR Warszawa oraz „Opowieść zimowa” Pameli Leończyk z Teatru Powszechnego w Warszawie. Premierą sekcji będzie „Sodoma” Piotra Mateusza Wacha, a wśród spektakli tanecznych znajdą się „Kocham balet” Ramony Nagabczyńskiej i „Teach Me Not!” Wojciecha Grudzińskiego – oba podejmujące temat edukacji i ciała jako przestrzeni poznania.

Festiwal idei, rozmów i odważnych spotkań

Boska Komedia to nie tylko pokazy teatralne, ale także dyskusje, debaty i wydarzenia towarzyszące. Jednym z punktów programu będzie cykl performansów „Postpornoterrorismo”, który towarzyszyć ma pokazowi spektaklu „Heks” Teatru Polskiego w Podziemiu według powieści Agnieszki Szpili. To seria działań performatywnych badających, czy pozbawiona wstydu seksualność może stać się źródłem zmiany norm społecznych i budowania nowych form wspólnoty.

Sprzedaż biletów rozpocznie się już 28 października o godzinie 12.00 – zarówno online na stronie festiwalu jak i stacjonarnie w kasie Teatru Łaźnia Nowa.