Były plany, by organizować tu wesela. Wygrali mieszkańcy. Prace w terenie będą musiały zaczekać

Adaptacja i modernizacja historycznego Dworu Badenich w Wadowie to jedna z najważniejszych inwestycji konserwatorskich w Dzielnicy XVII Wzgórza Krzesławickie. Umowa opiewająca na blisko 14,7 mln zł  koncentruje się na kompleksowym ratowaniu budynku. 

– Zadanie zostało podzielone na zakres podstawowy oraz zakres zlecany prawem opcji i jest realizowane w zależności od zabezpieczonych środków w wieloletniej prognozie finansowej na ten cel – wyjaśnia Patrycja Piekoszewska z biura prasowego Urzędu Miasta Krakowa.

Co udało się zrobić?

Ostatnie dwa lata przyniosły ogromny postęp prac konstrukcyjnych. W 2024 roku skupiono się m.in. na fundamentach, hydroizolacji, pogłębieniu i dociepleniu piwnic, naprawie uszkodzonych ścian, robotach demontażowych i rozbiórkowych, co kosztowało łącznie blisko 2 mln zł. 

Kolejny rok minął pod znakiem odbudowy – wykonano nowe stropy, klatkę schodową, rampę przed budynkiem, schody wewnętrzne oraz więźbę wraz z pokryciem dachu, instalacje wodno-kanalizacyjne i przyłącze wodociągowe, na co przeznaczono około 2,5 mln zł.

Plany na kolejne miesiące

Zgodnie z planem na 2026 rok, prace wchodzą w kolejny etap. Jak informuje nas Patrycja Piekoszewska, za kwotę blisko 1,6 mln zł zlecono docieplenie dachu, wykonanie stolarki okiennej i drzwiowej oraz przygotowanie ścian budynku pod wykonanie elewacji.

– Do zlecenia zostają prace związane z kompleksową modernizacją dworu obejmującą wszystkie roboty budowlane tj. elewacja, wykończenie ścian i posadzek, stolarka okienna i drzwiowa, sufity, urządzenie dźwigowe, a także zewnętrzne i wewnętrzne instalacje – wylicza Piekoszewska i zaznacza, że ten etap prac został wyceniony na blisko 8,7 mln zł.

Nie tylko budynek

– Docelowo po zakończeniu prac związanych z budynkiem konieczne będzie wykonanie zagospodarowania terenu parku – remont alejek, małej architektury, oświetlenia, remont ogrodzenia. Koszt to ok. 8 mln zł. Zakres prac jest integralną częścią opracowanej dokumentacji projektowej, na którą zostało uzyskane pozwolenie na budowę – tłumaczy urzędniczka.

W Wieloletniej Prognozie Finansowej Miasta Krakowa na przyszły rok zabezpieczono dla tej inwestycji milion złotych. 

Bez dofinansowania zewnętrznego

– Staraliśmy się o dofinansowanie zewnętrzne, zarówno z funduszy krajowych, jak i unijnych, ale niestety nasze wnioski znalazły się tuż za podium. W związku z tym kontynuujemy inwestycję w oparciu o środki własne gminy. Jeśli nie uda się pozyskać dodatkowych funduszy w kolejnych naborach, będziemy musieli sfinansować całość z budżetu miasta – wyjaśnia nam Łukasz Pawlik, dyrektor Zarządu Zieleni Miejskiej w Krakowie.

„Proces rewitalizacji się wydłuży”

Jak tłumacz dyrektor ZZM, brak zewnętrznych dotacji oznacza wydłużenie procesu rewitalizacji. 

Jak również tłumaczy, rewitalizacja otaczającego dwór parku będzie musiała poczekać na drugi etap. – Choć chcielibyśmy zrealizować całość od razu, przy ograniczonym finansowaniu jednak skupiamy się na tym, co najważniejsze dla funkcjonowania obiektu. Park zostanie zrealizowany w późniejszym terminie, gdy zabezpieczymy odpowiednie środki – wyjaśnia.

Starania trwały latami

O renowację dworu i jego najbliższego otoczenia od lat bardzo mocno zabiegała radna Renata Kucharska (PiS). – Za sukces uważam to, że wspólnie z mieszkańcami Wadowa reprezentowanymi przez lokalne stowarzyszenie, udało nam się przekonać prezydenta Jacka Majchrowskiego, żeby nie oddawał dworu w prywatne ręce w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego – mówi. 

– Nasz kolejny sukces to zabezpieczenie środków w budżecie miasta – najpierw na koncepcję funkcjonalno–użytkową, a następnie na remont, z jasną deklaracją ,że powstanie w tym miejscu placówka kulturalno-oświatowa oraz swoją siedzibę będzie miało Stowarzyszenie Przyjaciół Wadowa – dodaje radna. – I to się dzieje. Powoli, ale stale – zaznacza.

Czas nie jest sprzymierzeńcem zabytków

Radna Kucharska podkreśla, że potrzebne są duże pieniądze na to, aby nie tylko dwór, ale również zabytkowy park, odzyskały swój blask. – Ubolewam, że obecnemu prezydentowi nie udało się pozyskać środków ani z Funduszy Europejskich ani z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego ani ze Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa. To znaczy, że remont się niestety przeciągnie – mówi.

– To przykre, zwłaszcza że czas, jak wiadomo, nie sprzyja zabytkom. Jesteśmy jednak bardzo zdeterminowani i nie odpuszczamy w staraniach. W końcu to miejsce, to cząstka naszej lokalnej tożsamości, z której jesteśmy dumni i której nam nikt nie zabierze – podsumowuje.

Wielka historia i pożar

Dwór przy ul. Glinik został wybudowany w 1874 r., na zamówienie Józefa Badeniego, ówczesnego właściciela wsi Wadów. Po wojnie funkcjonowała tam szkoła, a później – do 2003 – przedszkole. Pięć lat później pożar strawił część dachu, a budynek został zamknięty.

Początkowo Zarząd Zieleni Miejskiej próbował znaleźć nowego gospodarza w formule partnerstwa publiczno-prywatnego. Urzędnicy zakładali, że znajdzie się podmiot, który wyłoży środki na remont zniszczonego budynku i zechce prowadzić tam swoją działalność. Była mowa np. o organizacji wesel. Te pomysły od początku budziły obawy wśród okolicznych mieszkańców, którym zależało na tym, by obiekt pełnił funkcję publiczną, a teren wokół niego był w pełni dostępny.

Były konsultacje i ekspertyzy

Proces przygotowawczy do rewitalizacji Dworu Badenich i otaczającego go parku ruszył tuż po konsultacjach społecznych w 2021 roku. Zarząd Zieleni Miejskiej podzielił prace projektowe na etapy, zaczynając od precyzyjnej inwentaryzacji laserowej obiektu oraz ekspertyz technicznych i przyrodniczych. 

W kolejnym roku skupiono się na szczegółowej koncepcji konserwatorskiej i funkcjonalnej, planując nie tylko remont samego budynku, ale także nowe zagospodarowanie parku z oświetleniem, ścieżkami rowerowymi i monitoringiem. Wszystkie te działania, realizowane w porozumieniu z konserwatorek zabytków i radą dzielnicy, zwieńczyło uzyskanie w listopadzie 2022 roku pozwolenia na budowę, które stało się fundamentem dla trwającej obecnie inwestycji.

Przez lata przy dworku prowadzono szereg prac interwencyjnych i zabezpieczających. 

Miejsce ogólnodostępne

Dworek będzie miejscem ogólnodostępnym, z którego będą mogli korzystać wszyscy mieszkańcy Krakowa.