Ile wart jest Kraków?
Pytanie retoryczne. Kraków jest bezcenny. Pytajmy więc szczegółowiej – ile wart jest Kraków samorządowy, miejskie instytucje, mienie, spółki i cały majątek Miasta. Ale wartość może być rynkowa, czyli ile by ktoś za to dał, jak to się wycenia. Pytajmy jeszcze dokładniej – ile wart jest księgowo majątek Miasta? Odpowiedź na to pytanie daje szczegółowa lektura informacji o stanie mienia komunalnego, która jest dostępna powszechnie. Wielkie tomisko, pełne liczb, tabel, wyjaśnień jest mocno nieczytelne, więc w telegraficznym skrócie o tym, jak fascynujące mogą być takie informacje.
Wartość księgowa Krakowa to formalnie za 2014 rok 55,4 MLD zł netto, czyli po odjęciu wartości rocznego umorzenia majątku od wartości brutto. (INFO 1) .Wartość brutto to ta , która powstała po zsumowaniu wycen, umorzenie to kwota odliczana z tytułu zmiany wartości ( amortyzacja majątku ). Trudne? Ale tak jest, amortyzacja jest po to , aby móc odtwarzać majątek. Czy to dużo ? Na porównania z innymi przyjdzie czas. Można powiedzieć, że Kraków jest porównywany z dużą , sieciową spółką giełdową lub bardzo dużym zakładem przemysłowym, jeśli chodzi o majątek.
Warto jednak przypatrzyć się strukturze tego majątku. Z czego się składa ?. (INFO 2 ) . Największa wartość majątku to nieruchomości ( 51,9 MLD ZŁ ), wartość księgowa akcji spółek komunalnych to 2,8 MLD ZŁ. Tu mała uwaga, to wartość akcji, wartość samych spółek, ich majątku jest inna, znacznie większa. Czeka nas w przyszłości porównanie krakowskich spółek pod wieloma względami z ich odpowiednikami w innych miastach. Majątek obrotowy to ok 540 mln zł, w tym należności krótkoterminowe (414 mln zł ), aktywa krótkoterminowe (104 mln zł ). Widać więc, że majątek samorządowego Krakowa to głównie nieruchomości, ale i akcje spółek.
Idźmy dalej. Przedstawmy, jakie Miasto ma nieruchomości. (INFO 3). Grunty rozpiszemy za chwilę szczegółowo (45,9 MLD ZŁ), są jeszcze budynki i budowle ( 2,6 MLD ZŁ ) i obiekty inżynieryjne ( 1,8 MLD ZŁ ). Obiekty inżynieryjne to mosty, wiadukty, estakady. Budynki i budowle to przede wszystkim obiekty edukacyjne i sportowe (prawie 1,2 MLD ZŁ), budynki mieszkalne ( prawie 380 mln zł ), budynki biurowe ( ponad 300 mln zł ), budynki niemieszkalne ( np. przychodnie, teatry ) to ponad 300 mln zł, wreszcie lokale mieszkalne spółdzielcze i podobne – ponad 100 mln zł). Grunty komunalne w Krakowie to ponad 8240 ha, z tego ponad 3600 ha to tereny komunikacyjne, pod drogi, ronda, estakady, lasy to prawie 900 ha , grunty orne – to prawie 700 ha, tereny rekreacyjno-wypoczynkowe – prawie 530 ha, łąki ponad 300 ha, pastwiska prawie 300 ha. A jaka jest wartość tych gruntów? Tereny komunikacyjne to ponad 10 mld zł, lasy ponad 7 mld zł, grunty orne prawie 5,5 mld zł, tereny rekreacyjne to ponad 4 mld zł, łąki to ponad 2,5 mld , pastwiska – prawie 2,5 mld zł. Zdecydowana większość tych terenów nie tylko nie przynosi dochodów ale i kosztuje, choćby koszenie, podatek od nieruchomości, inne opłaty.
Jakie dochody miał Kraków z mienia komunalnego? O tym też w opracowaniu. Dochody te to dochody bieżące, wynikające z najmu, użytkowania wieczystego, czynszów - i to za 2014 rok wyniosło około 169 mln zł. Dochody z różnej formy sprzedaży mienia to około 118 mln zł.
To są tylko i aż liczby, niektóre wręcz nierealne. Mają sens , kiedy się porówna z różnymi miastami. Taki benchmarking jest dość trudny do zrobienia, bo poszczególne miasta posługują się różnymi metodami wyceny i przedstawiania tego.
Jednak już z tego prostego oglądu widać , że samorządowy Kraków to miasto z ogromnym majątkiem. Jednak majątek ten przede wszystkim kosztuje. Dochody z niego uzyskiwane nie są, w porównaniu z podmiotami komercyjnymi , znaczące, choć dla budżetu miasta sporo znaczą, stanowią bowiem aż około 15 % dochodów Krakowa .Większość majątku Krakowa to nieruchomości, w tym w zdecydowanej większości nieruchomości wykorzystywane na działalność ściśle publiczną.
Kraków jest dla nas, mieszkańców miastem bezcennym. Bo jak wycenić krakowskie zabytki, Wawel, Uniwersytet. Jak wycenić atmosferę Krakowa, specyficzne genius loci tego miasta? Ale czasem warto przynajmniej tą część samorządową poddać obiektywnej ocenie. Tak też i tu zrobiono. Polecam tę lekturę, ponieważ pokazuje ona jak fascynujące informacje zawarte są w suchych finansowych sprawozdaniach. Finanse, a w szczególności te samorządowe, to naprawdę fascynująca sprawa.