Kobiety, jubileusz i zwrot. MOCAK w 2026 roku zmienia zasady gry

Jubileuszowy rok MOCAK-u przyniesie wyraźne przesunięcie akcentów: kobiety-artystki, autorski program Adama Budaka i wystawy o ciele, historii i emancypacji.

MOCAK zmienia perspektywę

Rok 2026 będzie dla Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie momentem symbolicznego przełomu. Instytucja świętuje 15-lecie istnienia, ale, jak wynika z zapowiedzi nowego dyrektora, „jubileusz nie stanie się okazją do podsumowań, lecz do wyraźnego przestawienia kursu”. 

Adam Budak, który objął stanowisko w sierpniu ubiegłego roku, przedstawił program oparty na autorskiej wizji i zdecydowanych wyborach.

– MOCAK jest jak łódź podwodna. Wynurzamy się – mówił podczas konferencji prasowej, zapowiadając intensywny rok wystawowy oraz proces zmian, jakiemu podlega instytucja.

Kobiety w centrum opowieści

Osią programu 2026 jest projekt kuratorski zatytułowany „W poszukiwaniu czułej narratorki”.

Nawiązuję do Olgi Tokarczuk, bo interesuje mnie perspektywa oparta na uważności, empatii i odpowiedzialności za świat
Adam Budak

Jak podkreślał, program został świadomie zbudowany wokół silnej obecności kobiet-artystek, rozumianej nie jako gest symboliczny, lecz realna zmiana proporcji i narracji.

Dyrektor wskazywał, że dotychczasowa historia MOCAK-u nie sprzyjała równemu reprezentowaniu twórczyń. Odwołując się do danych dotyczących kolekcji i wcześniejszych programów, tłumaczył, że jubileusz to moment na korektę instytucjonalnych nawyków i nowy sposób opowiadania historii sztuki współczesnej.

Trzy sezony, trzy ikony

Rok 2026 w MOCAK-u zostanie podzielony na sezony, z których każdy skoncentruje się wokół jednej głównej wystawy. Pierwszy otworzy prezentacja Ewy Partum (7 marca – 14 czerwca). Jej twórczość, balansująca między sztuką konceptualną a radykalnym gestem emancypacyjnym, stanie się punktem wyjścia do rozmowy o języku, ciele i kobiecej podmiotowości. W dialog z nią wejdą mniejsze ekspozycje, m.in. poświęcone Toyen.

Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

Dialog, nie wykluczenie

Choć program jubileuszowy wyraźnie akcentuje twórczość kobiet, nie oznacza to zamknięcia się na inne głosy. W 2026 roku MOCAK pokaże także najnowsze, dotąd nieprezentowane prace Wilhelma Sasnala. Przez cały rok w przestrzeniach muzeum obecna będzie również Katarzyna Krakowiak-Bałka, realizująca projekt w ramach rezydencji artystycznej.

Wystawom towarzyszyć będzie rozbudowany program wydarzeń: od działań partycypacyjnych po projekty skierowane do dzieci. Jak zapowiada dyrekcja, jubileuszowy rok ma być nie tylko intensywny artystycznie, lecz także otwarty na różne grupy odbiorców.