Kraków do poprawki: nowe parki i ochrona dziedzictwa współczesnego

23 kwietnia w ramach ostatnich konsultacji społecznych dyskutowano nad przyszłością dziedzictwa kulturowego i środowiska przyrodniczego w Krakowie. Autorzy nowego studium zagospodarowania przestrzennego zaproponowali zwiększenie nacisku na ochronę dóbr kultury współczesnej oraz tworzenie nowych parków kulturowych.

Powstaną nowa parki kulturowe?

Twórcy studium zaproponowali wprowadzenie korytarzy ekologicznych oraz kontynuację idei parków rzecznych, których zagospodarowanie pozwoli na funkcjonowanie w mieście rekreacyjnych obszarów. Wyznaczono również sieć powiązań widokowych oraz obszary ochrony wartości kulturowych. – Istnieje już Park Kulturowy Stare Miasto – mówiła Maria Kaczorowska, architekt i ekspert ds. kultury. – Rekomendujemy w studium powstanie kolejnych tego rodzaju parków. Będzie to Stradom i Kazimierz z Bulwarami Wisły, Stare Podgórze z Krzemionkami oraz park obejmujący rejon tak zwanej starej Nowej Huty. Specjalistka przybliżyła również koncepcję działalności rozproszonego Muzeum Twierdzy Kraków oraz plan wykorzystania obiektów techniki, które w dzisiejszych czasach już nie funkcjonują.

Kaczorowska zwróciła również uwagę na potrzebę ratowania dziedzictwa niematerialnego. Według niej będzie to możliwe dzięki wprowadzaniu do dokumentów starego nazewnictwa, kontynuację tradycyjnego rzemiosła oraz odpowiednie zagospodarowanie miejsc, w których odbywają się cykliczne imprezy masowe. Nowością w studium będzie ponadto ochrona dóbr kultury współczesnej tzn. modernistycznych obiektów powstałych po 1945 roku, które nie zostały wpisane do Krajowej Ewidencji Zabytków.

Zielone aleje

Pojawiła się również koncepcja tzw. zielonych alei. Polega ona na tworzeniu ulic, na których wszyscy użytkownicy mają takie same prawa. –  Ogranicza się tam ruch i równocześnie eliminuje podział na pieszych i jezdnię – mówił prof. Krzysztof Bieda z Politechniki Krakowskiej. – Pozwala to na kompleksowe zagospodarowanie całej przestrzeni ulicy i wprowadzenie większej ilości zieleni. Droga nadal pełni funkcję podstawową, jednak może stać się placem zabaw, wypoczynku i zielonym ciągiem w strukturze miasta. Chcielibyśmy stosować to rozwiązanie również na obszarze Krakowa –  dodał Bieda.

Co z powodziami?

Wypowiedzi ekspertów wywołały sporo pytań wśród zgromadzonej publiczności. Uczestnicy debaty chcieli dowiedzieć się m.in. czy dziedzictwo kulturowe Krakowa chronione jest przed powodzią. Sugerowali również budowę kanału ulgi. – Decyzja w tej sprawie nie należy do samorządu lokalnego – odpowiedziała Elżbieta Koterba wiceprezydent ds. rozwoju miasta. – Sposób ochrony przed powodzią opracowywany jest przez wojewodę. W studium rezerwujemy tereny pod kanał ulgi. Nie jest jednak pewne, czy on powstanie, gdyż analizowane są również inne metody zapobiegania powodzi  jak na przykład poldery.

Ochronią modernistyczne budynki

Pytano również w jaki sposób wyznaczane będą budowle objęte ochroną dziedzictwa współczesnego. - Została sporządzona lista dóbr kultury współczesnej, którą opracowało Stowarzyszenie Architektów Polskich – mówiła Maria Kaczorowska, architekt i ekspert ds. kultury. – Znajdują się na niej obiekty charakterystyczne dla takich prądów w sztuce jak modernizm, które reprezentują nowatorstwo techniczne. Będą one podlegać ochronie przed wyburzeniem oraz zmianą tych elementów, które stanowią o wpisaniu ich na listę.

Ostatnie debata z cyklu „Kraków do poprawki” zakończyła proces konsultacji społecznych nad nowym studium zagospodarowania przestrzennego. Jak zapowiedziała Elżbieta Koterba, wyłożenie dokładnego tekstu studium nastąpi 10 czerwca i będzie trwało miesiąc. Każdy będzie mógł zgłosić swoje uwagi w czterech przeznaczonych do tego punktach. Zostaną one otwarte w Nowej Hucie, Krowodrzy, a także w Wydziałach Geodezji oraz Architektury Urzędu Miasta Kraków. Tekst będzie również dostępny na stronie internetowej Biura Planowania Przestrzennego.