Liczba zgłaszanych szkód z roku na rok rośnie. Kraków ma poważny problem
W 2023 roku Małopolska wypłaciła rolnikom ponad 1,5 mln zł odszkodowań za zniszczenia na polach. Straty, które objęły łącznie prawie 118 hektarów, to głównie zasługa dzików oraz jeleniowatych. Jak tłumaczą nam urzędnicy z Departamentu Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego, w 2023 r. nie wypłacono odszkodowań za szkody wyrządzone przez łosie.
Nie każdy wniosek został jednak rozpatrzony pozytywnie. W czterech przypadkach odmówiono wypłaty, ponieważ zniszczenia były zbyt małe. Zgodnie z przepisami, aby otrzymać pieniądze, strata musi być większa niż wartość 100 kg żyta na jeden hektar uprawy.
Straty wyrządzone przez łosie
W 2024 roku suma wypłaconych odszkodowań była nieco niższa niż rok wcześniej i wyniosła ponad 1,17 mln zł. Pieniądze te zrekompensowały zniszczenia na blisko 115 hektarach pól. Nowością w porównaniu do ubiegłego roku były szkody wyrządzone przez łosie. W tym przypadku wypłacono łącznie ponad 19 tys. zł za zniszczenie niespełna 2 hektarów upraw. W minionym roku 16 wniosków o odszkodowania zostało odrzuconych.
Zawrotna kwota
– W roku 2025 Zarząd Województwa Małopolskiego ze środków budżetu państwa planuje wypłacić odszkodowania w kwocie ponad 2,7 mln zł przeznaczone na rekompensatę szkód wyrządzonych w głównej mierze przez dziki oraz jeleniowate – informują nas małopolscy urzędnicy.
Jak udało nam się dowiedzieć, odszkodowania w głównej mierze obejmują szkody wyrządzone przez dziki w trwałych użytkach zielonych, roślinach okopowych, zbożach, zwłaszcza w uprawach kukurydzy oraz jeleniowate w uprawach sadowniczych, jak również w szkółkach roślin ozdobnych oraz plantacjach choinek.
Liczba zgłoszeń cały czas rośnie
Dane statystyczne dotyczące szkód zgłaszanych do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego na terenach wyłączonych z użytkowania łowieckiego wskazują na systematyczny wzrost w skali całego województwa. Łączna liczba zgłoszeń zwiększyła się z 954 w 2023 roku do 1036 w roku 2024, osiągając poziom 1064 raportów w roku 2025 r. [według stanu na dzień 17 grudnia przy. red.].
Jedną z największych intensywności szkód odnotowuje się w powiecie krakowskim, gdzie liczba zgłoszeń niemal podwoiła się w ciągu trzech lat (ze 114 do 213), oraz w samym mieście Krakowie, które utrzymuje wysoką dynamikę incydentów (średnio ok. 150 rocznie). Niepokojący trend wzrostowy widoczny jest chociażby w powiecie brzeskim, w którym liczba szkód znacznie wzrosła z 22 w 2023 roku do 70 w 2025 roku.
Istotny udział w statystykach mają także powiaty: chrzanowski – mimo rekordu w 2024 roku (290 zgłoszeń), w bieżącym roku odnotowano spadek do 142, suski – utrzymuje wysoką, choć lekko malejącą liczbę szkód (z 210 do 173) i wielicki - gdzie liczba zgłoszeń wzrosła z 80 do 102.
Na mapie województwa wyróżniają się też obszary, w których problem szkód na terenach wyłączonych z łowiectwa praktycznie nie występuje. Od początku 2023 roku, aż do teraz nie odnotowano ani jednego zgłoszenia w powiatach: nowotarskim, proszowickim, tatrzańskim oraz w mieście Tarnów.
Dla kogo odszkodowania?
Zgodnie z Prawem łowieckim, Zarząd Województwa wypłaca ze środków budżetu państwa odszkodowania za szkody w płodach i uprawach rolnych wyrządzonych na obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich, czyli terenów, na których gospodarka łowiecka nie może być prowadzona.
Odszkodowania wypłacane są za szkody wyrządzone przez zwierzęta łowne: dziki, jelenie, daniele, sarny oraz objęte całoroczną ochroną łosie (byki, klempy i łoszaki) dodatkowo na terenach obwodów łowieckich polnych.
Małopolscy urzędnicy wyjaśniają, że odszkodowanie można otrzymać za straty w typowych uprawach i płodach rolnych, czyli takich, które są efektem pracy rolnika – od przygotowania ziemi, przez siew, aż po planowany zbiór plonów.
Pieniądze nie zostaną wypłacone za zniszczenia na terenach rekreacyjnych, sportowych czy innych gruntach, które w oficjalnych rejestrach nie figurują jako rolne. Procedura nie obejmuje również uszkodzonego mienia, takiego jak zniszczone ogrodzenia czy infrastruktury.
