Marsz pamięci przeszedł przez Kraków

W niedzielę 15 marca odbył się coroczny Marsz Pamięci, w 72. rocznicę likwidacji krakowskiego getta. Getto powstało w 1941 roku, mieszkało w nim ponad 17 tysięcy osób. Zlikwidowano je w marcu 1943 roku.

Wydarzenie rozpoczęło się spotkaniem na placu Bohaterów Getta, gdzie wygłoszono krótkie przemowy. – Tutaj trwało życie żydowskie od kilkuset lat. I nagle jednego dnia wszystko skończyło się. Śmierć, ta śmierć, która jest mistrzem z Niemiec, zamieniła nasz kraj w największy żydowski cmentarz, bez grobowców. Ale dzisiaj tak jak zawsze, nie chcę mówić o śmierci i rozpamiętywać śmierć. Przychodzę na Marsz Pamięci od początku, od lat 80., bo pamiętam i chcę pamiętać żydowskie życie – mówił Janusz Makuch, Dyrektor Festiwalu Kultury Żydowskiej w Krakowie. – Kiedy będziemy szli za chwilę tę samą drogą, którą szli nasi żydowscy bracia i siostry, to nie tyle o śmierci, ile o życiu pamiętajmy. O tym, że żyli tutaj i jak tutaj żyli, razem z nami, w naszym wspólnym Krakowie.

– Brak Żydów w Krakowie, tak dużej społeczności, nie może przecież nieodbić się na całości społeczności Krakowa. Nie możemy przestać o tym myśleć, że bez kultury żydowskiej, nie było kultury polskiej w takim kształcie, w jakim jest. Bez społeczności żydowskiej w Krakowie, nasze miasto nie wyglądałoby tak jak wygląda teraz. Naszym obowiązkiem jest pamięć nie tylko historyczna, ale też emocje, kultura i pragnienie, aby tą przeszłość odbudować – mówiła wiceprezydent Krakowa, Magdalena Sroka. Wiceprezydent Krakowa podkreślała jak istotnym elementem naszego miasta, społeczności i kultury są Żydzi. Zwróciła uwagę również na to, że wszyscy powinniśmy chcieć, aby Żydzi wrócili do Krakowa i ponownie zaczęli budować lokalne życie z mieszkańcami miasta. – Społeczność żydowska w Krakowie odradza się powoli, ale daje to nadzieję, że kiedyś znowu będziemy taką społecznością, jaką byliśmy przez 800 lat – mówiła wiceprezydent Sroka.

Krakowskie getto powstało w 1941 roku. Na początku 1942 roku mieszkało w nim przeszło 20 tysięcy osób. Najczarniejszy dzień w jego historii nadszedł w nocy z 13 na 14 marca 1943 roku. Wtedy rozpoczęto likwidację getta, a w ciągu tej jednej nocy zginęło ponad tysiąc osób. Pozostałych mieszkańców przesiedlono do niemieckich, nazistowskich obozów w Płaszowie i Auschwitz-Birkenau. Obóz zagłady w Płaszowie istniał do 1945 roku, najpierw jako obóz pracy przymusowej, potem jako obóz koncentracyjny i miejsce zbiorowej zagłady Żydów i Romów.