Monograficzna wystawa dzieł Chełmońskiego już w Krakowie. „To jedno z najważniejszych wydarzeń w historii polskiego muzealnictwa"

– Wystawa dzieł Józefa Chełmońskiego, zorganizowana przez trzy muzea o statusie narodowych instytucji kultury, to przedsięwzięcie bezprecedensowe, należące do najważniejszych wydarzeń w historii polskiego muzealnictwa. Obok siebie znajdą się prace artysty rozproszone dotąd w kolekcjach publicznych i prywatnych, w kraju i za granicą. Choć należą one do kanonu polskiej historii sztuki, nie doczekały się dotąd tak wszechstronnej prezentacji – podkreśla prof. dr hab. Andrzej Szczerski, dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie.

Kraków wieńczy monumentalną serię trzech wystaw monograficznych Józefa Chełmońskiego

W Warszawie wystawę zobaczyło 120 tys., a w Poznaniu – 170 tys. osób. Kraków przygotowuje się na podobne, a nawet większe zainteresowanie. Wystawa w Muzeum Narodowym w Krakowie składa się z niemal 200 dzieł i obejmuje ona szeroki wybór obrazów olejnych, akwarel i prac rysunkowych. Krakowska odsłona została ponadto wzbogacona dwoma pastelowymi wizerunkami Chełmońskiego autorstwa Leona Wyczółkowskiego oraz portretem córki malarza – Wandy Chełmońskiej, wykonanym przez Olgę Boznańską.

Jak zapowiada MNK, wystawa będzie dostępna codziennie – 7 dni w tygodniu, w godzinach 10:00–18:00, a w wybranych terminach (tj. od 8.08 do 18.08 od 30.08 do 31.08, od 10.11 do 30.11.2025 r.) godziny otwarcia zostaną wydłużone do 20:00.

Twórcy wystawy stworzyli trzy równorzędne sekcje

Centralna część ekspozycji, widoczna zaraz po wejściu, koncentruje się na ekspresyjnych aspektach malarstwa Chełmońskiego. Można tu zobaczyć m.in. pełne dynamiki sceny z rozpędzonymi zaprzęgami. Wśród nich znajduje się „Powrót z balu” – obraz z prywatnej kolekcji, dotychczas niepokazywany i nieznany szerokiej publiczności.

Sekcja zlokalizowana po lewej stronie od wejścia poświęcona jest zagadnieniu reprezentacji wsi w sztuce Chełmońskiego. Wyeksponowano tutaj dzieła ilustrujące życie wsi i chłopską codzienność, w tym ikoniczne, powszechnie rozpoznawalne obrazy „Babie lato”, „Burza” oraz „Bociany”.

Trzecia część wystawy przybliża zwiedzającym relację twórcy z naturą, pokazując dzieła, które odzwierciedlają jego wrażliwość i podejście do świata przyrody, wśród nich zachwycają „Odlot żurawi” czy „Noc gwiaździsta”.

Co więcej, każda z sekcji została też wzbogacona o prace wykonane na podłożu papierowym, obejmujące szkice, studia oraz rysunki przygotowawcze do obrazów olejnych. To właśnie one pozwolą prześledzić proces powstawania obrazów.

Muzeum Narodowe w Krakowie proponuje zwiedzającym wybór jednej z czterech dostępnych ścieżek tematycznych – hipologicznej, etnograficznej, ornitologicznej oraz konserwatorskiej. – Staraliśmy się, by zwiedzanie umożliwiało kontakt z twórczością artysty, bez jej szufladkowania i kategoryzowania. Wielość i równorzędność możliwych interpretacji najlepiej pozwoli każdemu i każdej z nas odpowiedzieć sobie na pytanie: jaki jest mój Chełmoński? – Aleksandra Krypczyk-De Barra, kuratorka wystawy.

Zwiedzający mogą skorzystać także z audioprzewodnika po wystawie, stworzonego przez Anetę Chmielińską - autorkę rodzinnego podcastu o przyrodzie Dzikoprzygody.

Ekspozycja w Sukiennicach

Jak informuje Muzeum Narodowe w Krakowie, przygotowanie wystawy Józefa Chełmońskiego wiązało się także z realizacją złożonego programu konserwatorskiego dotyczącego obrazu „Czwórka”, który prezentowany jest w Sukiennicach. – Równolegle z monograficzną wystawą prac artysty zwiedzających zapraszamy na ekspozycję poświęconą jednemu, ale jakże wyjątkowemu dziełu Józefa Chełmońskiego, na której przedstawiamy wyniki badań nad słynnym obrazem oraz odkrywamy tajniki procesu jego konserwacji. Wystawa „Czwórka. O konserwacji i badaniach obrazu Józefa Chełmońskiego” prezentowana jest w Malarni w MNK Sukiennice – informuje MNK.

Dzieło nie opuszcza Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku ze względu na ryzyko związane z transportem wielkoformatowego płótna. Ekspozycję można zwiedzać bezpłatne w ramach biletu na wystawę „Chełmoński”.