Nie tylko Bronowice. Modlnica w kręgu Młodej Polski
Wieś artystów, etnografów i malarzy
„Bajecznie kolorową” podkrakowską wsią były nie tylko Bronowice utrwalone w zbiorowej wyobraźni przez Tetmajera, Rydla i Wyspiańskiego. Równie ważną rolę w historii kultury odegrała położona kilka kilometrów na północ od Krakowa Modlnica, która już kilkadziesiąt lat wcześniej stała się miejscem fascynacji ludowością i rodzącą się myślą etnograficzną.
To właśnie właściciele Modlnicy – rodzina Konopków – oraz mieszkający w ich dworze Oskar Kolberg prowadzili badania nad lokalną kulturą i obyczajowością. Kolberg jako jeden z pierwszych popularyzował modlnicki strój ludowy, organizując sesje fotograficzne w atelier Rzewuskiego w Krakowie.
Dwór w Modlnicy przyciągał także artystów. Bywali tam m.in. Artur Grottger, Aleksander Kotsis, Władysław Eljasz-Radzikowski czy Michał Elwiro Andriolli. Dzięki ich pracom motywy związane z Modlnicą, stroje, architektura i miejscowy kościół, trafiły również do środowisk artystycznych poza Polską, między innymi do Monachium.
W czasach Młodej Polski drogi Modlnicy i Bronowic ponownie się przecięły. W modlnickim kościele polichromię wykonał Włodzimierz Tetmajer na zamówienie Adama Konopki. Sama świątynia stała się później inspiracją dla formy szopki kabaretu Zielony Balonik. W Modlnicy tworzyli również uczniowie Jana Stanisławskiego, przedstawiciele szkoły pejzażowej.
Powiązania z Mehofferem
O tej równoległej wobec Bronowic historii kulturotwórczej działalności Modlnicy opowie Stanisław Nowina Konopka – potomek właścicieli wsi, historyk sztuki i autor publikacji poświęconych dziejom rodziny oraz kościoła św. Wojciecha w Modlnicy.
Spotkanie odbędzie się już dziś, 26 maja o godz. 18.00 w Muzeum Mehoffera, przy ul. Krupniczej 26. Wstęp wolny.
Prelegent ukończył ekonomię na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie, a w 2025 roku uzyskał dyplom z historii sztuki na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II. Jest autorem monografii XVI-wiecznego drewnianego kościoła w Modlnicy oraz współautorem opracowania dotyczącego parafii, kościoła i dworu w Mogilanach. Brał udział w konferencjach naukowych poświęconych historii sztuki i podróżom edukacyjnym Polaków.
Ciekawostką pozostaje również fakt, że podczas II wojny światowej archiwa rodziny Nowina Konopków zostały zdeponowane w domu Józefa Mehoffera, skąd po latach trafiły na Wawel.
