Nieprawidłowości w Operze Krakowskiej. NIK z mocnym raportem
Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport na podstawie kontroli działalności Opery Krakowskiej w okresie od września 2022 do końca 2024 roku. Efekt? Długa lista zastrzeżeń dotyczących m.in. zatrudniania pracowników, wydawania pieniędzy i organizacji pracy.
Rekrutacja, pensje i konflikt interesów
Najwięcej nieprawidłowości dotyczyło polityki kadrowej. Przede wszystkim chodzi o rekrutacje prowadzone bez publikacji ogłoszeń, wymagania stawiane kandydatom, mogące faworyzować konkretne osoby oraz zatrudnienie osób na stanowiskach project managera i analityka, zanim formalnie utworzono je w strukturze opery.
Wątpliwości wzbudziły także kwestie wynagradzania części pracowników. Dwóm osobom przez blisko trzy lata wypłacano pensje przekraczające limity zapisane w regulaminie wynagradzania – łącznie o prawie 160 tys. zł. Były zatem o 30% wyższe od wynagrodzeń osób na podobnych stanowiskach.
Opisano również przypadek możliwego konfliktu interesów. Pracownik odpowiedzialny za organizację wydarzeń w operze miał jednocześnie reprezentować fundację współpracującą z instytucją przy tych samych przedsięwzięciach.
W połowie dyrektor, w połowie dyrygent
Wśród zastrzeżeń znalazł się sposób zarządzania instytucją. Oceniono, że część zmian organizacyjnych wprowadzano bez wymaganych opinii, a Rada Artystyczno-Programowa, która miała pełnić funkcję opiniodawczą i doradczą dla dyrektora, przez ponad dwa lata w ogóle nie funkcjonowała, choć jej działanie przewiduje statut.
Sam dyrektor łączył zarządzanie operą z pracą dyrygenta. Umowa zawarta z Zarządem Województwa Małopolskiego pozwalała mu prowadzić działalność artystyczną i edukacyjną poza operą bez większych ograniczeń. W latach 2022–2024 dyrygował co najmniej 70 spektaklami i koncertami Opery, z czego 16 bez wymaganej zgody władz samorządowych.
Nieprawidłowości finansowe
Zastrzeżenia dotyczą także gospodarowania finansami. W raporcie zakwestionowano przebieg dwóch przetargów - na zakup systemu łączności dla obsługi spektakli oraz naprawę wentylacji i klimatyzacji. Ich łączna wartość przekraczała 1,3 mln zł.
Kontrolerzy wyliczyli, że Opera zaniżyła podatek od nieruchomości o prawie 17,5 tys. zł. Zakwestionowali też wypłatę blisko 21 tys. zł ryczałtów za używanie prywatnych samochodów przez kierownictwo instytucji.
Pozostałe zarzuty
Wśród pozostałych zastrzeżeń znalazł się brak reakcji na zgłoszenie dotyczące mobbingu oraz niewdrożenie w pełni zaleceń Państwowej Inspekcji Pracy dotyczących zatrudnienia pracowników Studia Baletowego.
Pod lupę wzięto także działalność gastronomiczną w budynku opery. Według raportu dochodziło do nielegalnej promocji alkoholu, a część najemców sprzedawała go bez wymaganych zezwoleń.
W związku z rezultatami kontroli NIK zapowiada zawiadomienia do kilku instytucji, m.in. CBA, Państwowej Inspekcji Pracy, ZUS, Urzędu Zamówień Publicznych, Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych czy Urzędu Miasta Krakowa. Przygotowała też 18 zaleceń, które mają usunąć wykryte nieprawidłowości.
**
Stanowisko Opery Krakowskiej w sprawie publikacji NIK:
„Gorąco zachęcamy do wyjścia poza ramy skrótowych notatek o charakterze prasowym i sięgnięcia po pełny tekst wystąpienia pokontrolnego. Liczymy na to, że zapoznanie się z dokumentem źródłowym pozwoli Państwu na obiektywne wyrobienie sobie zdania na temat faktów i kontekstu, jakie stały podstawą do sformułowania przez kontrolerów zaleceń.
Opera współpracowała z kontrolerami w całym okresie kontroli. Odniesiono się do wszystkich podniesionych przez NIK na etapie kontroli twierdzeń. Działając w trybie przewidzianym przez obowiązujące przepisy prawa Opera złożyła zastrzeżenia do wystąpienia pokontrolnego. Na obecnym etapie NIK wycofał już w całości lub w części ponad 30 zastrzeżeń.
Opera uwzględniła wnioski końcowe z wystąpienia pokontrolnego o czym poinformowała NIK i Organizatora oraz rozpoczęła proces ich wdrażania lub już wdrożyła rozwiązania, które mają na celu wypełnienie wytycznych NIK.
W przypadku przekazania wyników kontroli przez NIK do innych instytucji Opera przedstawi swoje stanowisko, w tym przedstawi argumenty, których nie uwzględniła NIK w trakcie kontroli.
Wystąpienie NIK oraz zawarte w nim zastrzeżenia nie mają żadnego wpływu na bieżącą działalność kulturalną i artystyczną Opery Krakowskiej ani na codzienne jej funkcjonowanie".
