Sztuka współczesna zakorzeniona w kulturze plemiennej. Wystawa twórczości Ziółkowskiego w MOCAK-u [ZDJĘCIA]

Wielkoformatowe obrazy, rozbudowane instalacje, obiekty ceramiczne, rzeźby, rysunki oraz monotypie. Prawie 130 różnorodnych dzieł jednego z najważniejszych współczesnych polskich artystów znalazło się na ekspozycji „Jesteście moi” w MOCAK-u.

– Tytułowy obraz w piękny i metaforyczny sposób ukazuje artystę w ceremonialnym stroju, na którym umieszczone są różne symbole w formie kamyczków wykonanych z terakoty. Odnoszą się one zarówno do religii, mitologii, jak i kultur pierwotnych – wyjaśnia Delfina Jałowik, kuratorka wystawy.

Manifest życia

Jakub Julian Ziółkowski w swojej twórczości ukazuje proces życia oraz przemiany, jakie w nim zachodzą. Odnosi się też do relacji między człowiekiem a naturą.

– Wszystko to ukazane jest w pełnej świadomości kulturowej symboliki, z której wyrastamy. Nie jest to tylko symbolika świata zachodniego, ale także symbolika zaczerpnięta z kultur plemiennych m.in. z kultury Indian Ameryki Południowej czy Aborygenów. Ważniejszy od samego artefaktu jest dla artysty sam proces tworzenia – podkreśla Delfina Jałowik.

Specjalnie na wystawę Jakub Julian Ziółkowski stworzył totemiczną rzeźbę „Duch naszego ludu”, którą zwiedzający mogą podziwiać tuż przed wejściem do muzeum, a także monumentalny obraz „Sen o życiu”. Ośmiometrowe dzieło prezentowane jest w osobnej przestrzeni w towarzystwie muzyki przygotowanej przez artystę.

– Widzimy postacie, ludzkie bądź nieludzkie, organy (m.in. serce), a także zwierzęta przedstawione typowo dla kultur plemiennych – ptaki, żółwie, mrówki, węże. Wszystko zespolone jest ze sobą w jedną, skomplikowaną sieć, przez co nie sposób odnaleźć źródła połączeń. Te rozgałęzienia skłaniają widzów do wędrówki wzrokiem po obrazie, a stworzona przez autora muzyka wzmacnia doświadczenie obrazu – opisuje kuratorka wystawy.

Obrazy w obrazach

Na ekspozycji „Jesteście moi” znalazły się nie tylko wielkoformatowe obrazy, ale także obiekty ceramiczne nawiązujące do kultury plemiennej czy rysunki. Najnowsze prace artysty zestawione zostały z jego wczesnymi dziełami, dzięki czemu można zobaczyć, jak zmieniał się język malarski twórcy.

Istotnym elementem, obecnym w wielu pracach Jakuba Juliana Ziółkowskiego są kamienie, często występujące w formie trójwymiarowego, dodatkowego elementu. – Nie są to naturalne kamienie, lecz obiekty wykonane ze styropianu bądź terakoty, na których artysta maluje. Mamy więc do czynienia z obrazami w obrazach – tłumaczy Delfina Jałowik.

Symbole w twórczości Ziółkowskiego

Jakub Julian Ziółkowski ukształtował własny język malarski, za pomocą którego bada naturę człowieka. Zestawia współczesny sposób obrazowania z archetypami i symboliką kultur plemiennych. Dłonie, oczy, kamienie, ptaki, spirale czy różne formy przedstawienia kobiety i mężczyzny to symbole, które są obecne w jego twórczości. Za ich pomocą artysta opowiada o świecie.

– Fenomenalnym podsumowaniem twórczości Ziółkowskiego jest praca zatytułowana „Gniazdo”, obiekt w formie „stołu”, z którego wyrasta górzysty krajobraz. Całość przypomina wyspę otoczoną wodą. Umieszczona na pracy symbolika plemienna zestawiona jest z wszechobecną cielesnością, która odnosi się do życia i jego przemian. Instalacja łączy więc duchowość i fizyczność – mówi Delfina Jałowik, podkreślając, iż nierozerwalny związek ciała z umysłem to istotny motyw w twórczości artysty.

Ekspozycji towarzyszy obszerna polsko-angielska publikacja z tekstami Olgi Tokarczuk, Cecilii Alemani, Bartłomieja Dobroczyńskiego, Kajetana Młynarskiego, Jakuba Juliana Ziółkowskiego oraz Delfiny Jałowik. Książka została wydana wspólnie przez MOCAK i wydawnictwo Hatje Cantz.

„Jesteście moi” to jedna z pięciu nowych wystaw prezentowanych w Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie. Oprócz prac Jakuba Juliana Ziółkowskiego można zobaczyć dzieła artystów II Grupy Krakowskiej, ceramikę, fotograficzną opowieść Lukáša Houdka o społeczności Hijra w Indiach oraz prace Krzysztofa Maniaka, który w swojej twórczości opiera się na motywie wędrówki.