Dyskusja o Białych Morzach trwa. „W Krakowie istnieje wiele takich miejsc…”

Konsultacje społeczne w sprawie przyszłości terenu Białych Mórz dobiegły końca, lecz dyskusja wcale nie ustała. Prezydent opowiada o koncepcji, Akcja Ratunkowa dla Krakowa wytyka błędy. Tymczasem pojawia się kolejny głos w tej sprawie.

Chociaż kontrowersyjnego pola golfowego - ani wielkiego, ani małego - nie będzie, to dyskusja w sprawie przyszłości Białych Mórz wciąż trwa. Tym razem głównie za sprawą planowanego boiska do baseballa

Koniec konsultacji

Na początku tygodnia prezydent Krakowa Aleksander Miszalski, po II etapie konsultacji społecznych, analizie wniosków, opinii i przeprowadzeniu wizji lokalnej, podjął decyzję o ostatecznym kształcie tego terenu. 

– Podsumowaniem wszystkich działań miasta, jest wstępna koncepcja zagospodarowania terenu, łącząca potrzeby mieszkańców wyrażone w obu częściach procesu konsultacyjnego – informował krakowski magistrat.

Białe Morza - wizualizacje
Białe Morza - wizualizacje
Pracownia Projektowa F11/ZZM Kraków

Ma królować zieleń

Starając się uwzględnić głosy wszystkich stron, zdecydowaliśmy, że większość terenu – ponad 80 procent – pozostanie zielona. Znajdą się tam ścieżki przyrodnicze i widokowe, a ingerencja w przyrodę będzie jak najmniejsza
Aleksander Miszalski

Wydzielona zostanie również przestrzeń sportowa, jednak w ograniczonym zakresie – m.in. ze względu na występowanie chronionych gatunków, jak kosaciec syberyjski. Nie planujemy budowy pól golfowych, ani innej dużej infrastruktury. Przewidzieliśmy miejsca do uprawiania sportu, ale takie, które w jak najmniejszym stopniu wpływają na naturalne otoczenie. Mieszkańcy będą mogli więc łączyć aktywność fizyczną ze spacerami – wyliczał prezydent. 

Białe Morza - wizualizacje
Białe Morza - wizualizacje
Pracownia Projektowa F11/ZZM Kraków

Jakie elementy sportowe zaplanowano?

Wśród projektowanych elementów sportowych znalazły się: stoły do ping-ponga, korty tenisowe, korty do padla, stoły teqball, strefa wspinaczkowa, boisko wielofunkcyjne, boisko do koszykówki 3x3, bulodromy, boisko baseballowe, boisko do siatkówki/badmintona, kort do pickleball, siłowania plenerowa, strefy: do kalisteniki, „ciało i umysł”, aktywności dla dzieci i stoły do gier planszowych.

Białe Morza
Białe Morza
Pracownia Projektowa F11/ZZM Kraków

„Zignorowanie konsultacji społecznych”

Przedstawiona wstępna koncepcja zagospodarowania terenu wzbudziła wielką dyskusję. Monika Konieczna z Akcji Ratunkowej dla Krakowa oceniła, że to „zignorowanie konsultacji społecznych”.

– 15 różnego rodzaju boisk i kortów, z trybunami i szatniami, boisko do baseballa tuż obok siedlisk roślin chronionych, bobrów, saren, łosi i innych zwierząt, sala konferencyjna i knajpa w środku naturalnego terenu, 100 miejsc parkingowych, drogi dojazdowe ingerujące w teren i zaproszenie dla turystów spoza Krakowa - to tylko początek festiwalu komercji i disnejlendyzacji, który prezydent Aleksander Miszalski zaproponował na terenie Białych Mórz – oceniła.

Białe Morza
Białe Morza
Pracownia Projektowa F11/ZZM Kraków

Co budzi największe kontrowersje?

Akcja wśród największych – jej zdaniem – kontrowersji wskazuje na „wyrzucenie poprzednich konsultacji do kosza i brak transparentności”

Finalna koncepcja odchodzi od społecznej wizji parku przyrodniczego z elementami rekreacji i zmierza w stronę quasi-komercyjnego kompleksu parkowo-sportowego. To dokładnie ten scenariusz, przed którym przez lata broniliśmy Białych Mórz
Monika Konieczna

– Proponowana infrastruktura sportowa wprost wskazuje na wysokie ryzyko jej komercjalizacji oraz budzi pytania o jej ogólnodostępność. Ponad 60 proc. terenu przeznaczonego na infrastrukturę sportową zajmuje boisko do baseballa, które nie jest infrastrukturą pierwszej potrzeby. Co więcej, miasto wprost oszukuje opinię publiczną wskazując, że jest to teren zielony, sugerując wręcz jego parkowy charakter. To niedopuszczalna manipulacja w stylu poprzedniej władzy – tłumaczyła.

Białe Morza - wizualizacje
Białe Morza - wizualizacje
Pracownia Projektowa F11/ZZM Kraków

Kolejny głos w sprawie Białych Mórz

W połowie tygodnia głos w sprawie Białych Mórz zabrał również Łukasz Pawlik, dyrektor Zarządu Zieleni Miejskiej w Krakowie. 

Białe Morza w Krakowie to rozległy teren poprzemysłowy w południowej części Krakowa, powstały w wyniku działalności Zakładów Sodowych „Solvay”, które przez większą część XX wieku stanowiły ważny ośrodek przemysłowy miasta. Po zakończeniu działalności teren został zrekultywowany i pozostawiony naturze, dzięki czemu wykształciły się tu siedliska przyrodnicze – przykład tzw. czwartej przyrody, czyli spontanicznie odradzający się ekosystem na terenach zdegradowanych – przypomniał dyrektor Pawlik.

Obszar Białych Mórz obejmuje trzy hałdy: na jednej powstało Centrum Jana Pawła II, druga – z istniejącym psim wybiegiem, pozostaje niezagospodarowana, natomiast niniejsza koncepcja dotyczy hałdy środkowej
Łukasz Pawlik
Białe Morza
Białe Morza
Pracownia Projektowa F11/ZZM Kraków

Naturalny charakter zostanie zachowany

Dyrektor ZZM w Krakowie zaznaczył, że przygotowane rozwiązania zakładają zachowanie naturalnego charakteru tego miejsca, przy jednoczesnym nadaniu mu funkcji parku miejskiego z przestrzenią sportowo-rekreacyjną

Ingerencja w środowisko zostanie ograniczona do niezbędnego minimum, a obszary występowania gatunków chronionych, takich jak kosaciec syberyjski, zostaną objęte ochroną
Łukasz Pawlik

Dalej zaznaczył też, że szczególny nacisk położono na zapewnienie dostępności terenu.

– W budynku zlokalizowanym przy obiekcie sportowym znajdą się toalety publiczne oraz winda, która umożliwi wygodne i bezpieczne połączenie pomiędzy różnymi poziomami terenu, zapewniając pełną dostępność do parku również od strony podejścia poprzez nasyp hałdy – wyliczał. 

Białe Morza
Białe Morza
Pracownia Projektowa F11/ZZM Kraków

„Różnorodne potrzeby mieszkańców”

W Krakowie istnieje wiele miejsc, w których obiekty sportowe są integralną częścią parków miejskich, co pozwala tworzyć przestrzeń odpowiadającą na różnorodne potrzeby mieszkańców, od wypoczynku po aktywność fizyczną. Tak funkcjonują m.in. Błonia Krakowskie, Bagry, Park Jerzmanowskich, Park przy Dworze Czeczów, Park Krowoderski czy Park Woźniców … – poinformował dyrektor ZZM.

Zastosowany tu układ funkcji jest efektem konsultacji społecznych, a ich wynik wpisuje się we wnioski z ogólnopolskich badań Fundacji Sendzimira, dotyczących postrzegania miejskiej przyrody. Badania pokazują, że mieszkańcy coraz częściej akceptują obecność bardziej naturalnej, „dzikiej” zieleni w miastach, jeśli współistnieje ona z infrastrukturą rekreacyjną i służy poprawie jakości życia
Łukasz Pawlik
Białe Morza - wizualizacje
Białe Morza - wizualizacje
Pracownia Projektowa F11/ZZM Kraków

Gdzie znajduje się ten teren?

Białe Morza to rozległy zielony teren w Łagiewnikach, który ma ok. 34 hektarów. Położony jest pomiędzy ul. Totus Tuus, linią kolejową Kraków – Zakopane i ul. Herberta. Powstał on na terenie dawnych Krakowskich Zakładów Sodowych.