To w tym budynku powstanie muzeum znanej krakowskiej rodziny

Rada Miasta Krakowa przyjęła nowy statut Muzeum Krakowa. Jedną z ważnych zmian jest przejęcie Kossakówki z MOCAK-u i stworzenie tam muzeum rodziny Kossaków.

Podczas grudniowej sesji Rady Miasta Krakowa radni przegłosowali nowy statut Muzeum Krakowa. Jedną z najważniejszych konsekwencji tej decyzji jest formalne przekazanie Kossakówki – zabytkowej willi rodziny Kossaków – z Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK pod zarząd Muzeum Krakowa.

To właśnie ta instytucja przygotuje w odrestaurowanym budynku stałą wystawę poświęconą jednej z najsłynniejszych artystycznych rodzin w historii Polski.

Od MOCAK-u do Muzeum Krakowa

Miasto wykupiło Kossakówkę w 2019 roku za 4,5 mln zł. Willa trafiła wówczas pod opiekę MOCAK-u. Ówczesna dyrektorka muzeum, Maria Anna Potocka, planowała stworzenie w ogrodzie nowoczesnego pawilonu Muzeum Historii Sztuki. Projekt spotkał się jednak z oporem mieszkańców i ostatecznie nie został zrealizowany. Choć z koncepcji zrezygnowano, sam remont budynku był kontynuowany pod nadzorem MOCAK-u.

Trwają jeszcze ostatnie prace remontowe, ale ostateczny kształt muzeum już się wyłonił
Adrian Kowalski, MOCAK

Jak zapowiada, pierwszy kwartał 2026 roku ma zostać poświęcony procedurom odbiorowym, a w marcu budynek zostanie oddany do użytkowania.

W odnowionej willi ponad 560 mkw. zajmą sale muzealne. Główna ekspozycja znajdzie się w dawnym salonie Kossaków, gdzie odtworzony zostanie historyczny wystrój, m.in. z piecem wzorowanym na tym znanym z archiwalnych fotografii. 

Trwają jeszcze prace konserwatorskie przy drewnianych schodach prowadzących na piętro, gdzie mieściły się pokoje domowników, w tym tzw. „pokój dziewczynek”.

Wyremontowana Kossakówka
Wyremontowana Kossakówka
Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

Zakończeniu remontu budynku towarzyszy porządkowanie otoczenia. Ogród, dziś 16-arowy, został zaprojektowany z nawiązaniem do historycznego charakteru Kossakówki. Pojawiły się nowe nasadzenia, elementy małej architektury i ogrodzenie, a do ogrodu wróciła odrestaurowana kapliczka Matki Boskiej od strony ul. Morawskiego.

Wyremontowana Kossakówka
Wyremontowana Kossakówka
Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

Muzeum rodziny Kossaków

Po zmianach statutowych to Muzeum Krakowa odpowiadać będzie za program i przygotowanie wystawy. Ekspozycja ma powstać do końca 2027 roku i będzie opowiadać o historii całej rodziny: od Juliusza i Wojciecha Kossaków, przez Zofię Kossak-Szczucką i Simonę Kossak, po Marię Pawlikowską-Jasnorzewską oraz Jerzego i Wojciecha Kossaków. Koncepcja ma nawiązywać do monograficznych muzeów Krakowa, takich jak Dom Matejki czy Dom Mehoffera.

Wyremontowana Kossakówka
Wyremontowana Kossakówka
Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

Zachowanych oryginalnych pamiątek po mieszkańcach Kossakówki jest niewiele, dlatego muzeum od lat prowadzi intensywne poszukiwania. Wśród dotychczas pozyskanych obiektów są m.in. obrazy olejne Wojciecha Kossaka, portret Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej autorstwa Mariana Bohusza-Szyszki, osobiste pamiątki po poetce i jej mężu oraz książki z dedykacjami.

Cennym nabytkiem jest także liczący ponad 30 obiektów dar arystokratki z północnej Anglii, której rodzina była zaprzyjaźniona ze Stefanem Jerzym Jasnorzewskim.