Od ciemnej materii po język małp. Festiwal Copernicus 2025 w Krakowie pod znakiem tajemnicy

Tegoroczne spotkanie poświęcone będzie „Tajemnicy” – tematowi, który prowokuje do zadawania najważniejszych pytań o granice ludzkiego poznania, możliwości współczesnej nauki i filozofii oraz przyszłość człowieka w obliczu nowych odkryć technologicznych.

Program festiwalu tradycyjnie obejmuje nie tylko wykłady światowych autorytetów, lecz także warsztaty, dyskusje, wystawy, projekcje filmowe oraz prezentacje najważniejszych książek popularnonaukowych ostatnich lat. Wszystkie wydarzenia są otwarte dla publiczności i bezpłatne.

Wśród tegorocznych gości znajdą się wybitni specjaliści, których praca odmienia współczesną naukę. Do Krakowa przyjadą m.in.:

• Stanislas Dehaene – światowej sławy neurobiolog i autor bestsellerów o mózgu i procesach uczenia się,
• Terry Sejnowski – pionier współczesnej sztucznej inteligencji, współtwórca pierwszych sieci neuronowych oraz koncepcji maszyny Boltzmanna,
• Zuzana Hofmanova – ceniona archeogenetyczka,
• Ruth Durrer – badaczka ciemnej energii i kosmologii,
• Klaus Zuberbühler – naukowiec specjalizujący się w komunikacji małp.

Tegoroczne hasło przewodnie: „Tajemnica” stawia w centrum zainteresowania pytania o to, co pozostaje niepoznane i nieoczywiste w nauce oraz ludzkim doświadczeniu. Program wydarzenia obejmuje tematy, które od lat fascynują zarówno badaczy, jak i szeroką publiczność: sztuczna inteligencja, ciemna materia, język zwierząt, neuroplastyczność czy kod genetyczny naszych praprzodków.

Ważnym punktem festiwalu będzie wykład Terry’ego Sejnowskiego – pioniera w dziedzinie sztucznej inteligencji. Sejnowski podkreślał wielokrotnie, że kluczowym przełomem dla rozwoju tej dziedziny stało się pozwolenie maszynom na popełnianie błędów i samodzielną naukę, co przybliżyło ich funkcjonowanie do naturalnych mechanizmów uczenia się. Sejnowski jest również współtwórcą koncepcji maszyny Boltzmanna, a jego badania położyły podwaliny pod rozwój współczesnych sieci neuronowych i algorytmów, które obecnie rewolucjonizują świat nauki, mediów i technologii. Organizatorzy festiwalu zapowiadają, że podczas wykładu będzie okazja do zadania prelegentowi pytań dotyczących najważniejszych wyzwań, przed którymi stoi dziś rozwój sztucznej inteligencji i automatyzacji.

Jak podkreśla Diana Sałacka z Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych – organizatora wydarzenia – „Program tegorocznej edycji porusza wiele intrygujących tematów i pokazuje, że współczesna nauka nieustannie stawia czoła zagadkom, które jeszcze niedawno wydawały się nie do rozwiązania”.

W programie nie zabraknie także wykładów dotyczących komunikacji zwierząt i pochodzenia człowieka. Klaus Zuberbühler przybliży najnowsze badania nad językiem małp, a Zuzana Hofmanova opowie o tym, jak kod genetyczny naszych przodków wpływa na życie współczesnych ludzi. O zagadkach wszechświata i tajemnicach ciemnej energii mówić będzie Ruth Durrer, zaś Stanislas Dehaene skupi się na najnowszych odkryciach dotyczących plastyczności mózgu oraz uczenia się.

Organizatorzy podkreślają, że Copernicus Festival to nie tylko okazja do wysłuchania najnowszych doniesień naukowych, ale także przestrzeń do otwartej dyskusji i zadawania najtrudniejszych pytań specjalistom z różnych dziedzin. Wydarzeniu towarzyszyć będą również liczne warsztaty i wystawy, które pozwolą lepiej zrozumieć prezentowane zagadnienia oraz odkryć inspirujące publikacje popularnonaukowe.

Festiwal Copernicus: Tajemnica odbędzie się w dniach 20–25 maja 2025 roku w Krakowie. Wstęp na wszystkie wydarzenia jest wolny, a szczegółowy program można znaleźć na stronie internetowej organizatora: www.copernicusfestival.com.