Opactwo benedyktynek w Staniątkach oraz więzienie w Nowym Wiśniczu z najwyższym wyróżnieniem
Do tej pory na liście pomników historii znajdowało się 105 zabytków, m. in. rezerwat archeologicznych w Biskupinie, gnieźnieńska katedra, sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej, centrum Krakowa (w tym Wawel), kopiec Kościuszki, tynieckie opactwo, kopalnia soli w Wieliczce czy Jasna Góra.
Wyróżnienie zabytków
Jak informują przedstawiciele Narodowego Instytutu Dziedzictwa, terminem „pomnik historii” określa się zabytek nieruchomy o szczególnym znaczeniu dla kultury naszego kraju. Rangę pomnika historii podkreśla fakt, że jest on ustanawiany przez prezydenta RP specjalnym rozporządzeniem, na wniosek ministra kultury.
Monika Bogdanowska, małopolska konserwator zabytków w rozmowie z LoveKraków.pl mówi, że prezydent w dokumencie określa obszar czy obiekt, który ma być uznany za pomnik historii. – To szczególny atrybut obszaru cennego dla historii naszego państwa – dodaje.
Decyzja prezydenta nie pociąga za sobą skutków prawnych. – Oczywiście powinno być brane pod uwagę w momencie uchwalania planów miejscowych. Zawsze o tym przypominamy – podkreśla Monika Bogdanowska.
Staniątki i Nowy Wiśnicz
Prezydent Andrzej Duda, przy kontrasygnacie premiera Mateusza Morawieckiego uznał, że najwyższe wyróżnienie otrzyma opactwo św. Wojciecha w Staniątkach. Z zarządzenia głowy państwa możemy dowiedzieć się, że powodem jest chęć zachowania autentycznej substancji oraz wartości niematerialnej najstarszego w kraju żeńskiego klasztoru benedyktynek o ośmiusetletniej ciągłości funkcjonowania, z trzynastowiecznym gotyckim kościołem halowym oraz cennymi dziełami sztuki gromadzonymi przez stulecia, a także unikatowymi archiwaliami muzycznymi związanymi z kultywowaną w klasztorze od średniowiecza sztuką śpiewu liturgicznego.
Wyróżnienia doczekał się również zespół architektoniczno-krajobrazowy Nowy Wiśnicz, który obejmuje historyczną przestrzeń miasta, zamkiem i dawnym klasztorem ojców karmelitów, przekształconym pod koniec XVIII wieku w więzienie.
