Opowiedzą miasto, jakiego nie znacie

Po nudnych lekcjach, szkolnych wycieczkach i legendarnych „Sensacjach XX wieku” nadszedł czas na zupełnie nowy sposób przekazywania historii. Tym razem Kraków pokażą jego mieszkańcy. A wszystko w projekcie „Opowiedz mi miasto”.

Muzeum Historyczne Miasta Krakowa wyszło poza własne mury i stworzyło portal, w którym przewodnikami są krakowianie wyznający różne religie. Wielu z nich pamięta jeszcze czasy okupacji, getta czy największych przemian Krakowa. – Pomysł na projekt zrodził się z długoletnich praktyk muzeum, związanych z historią mówioną, z rejestrowaniem wspomnień świadków historii, ich opowieści na temat swojej przeszłości w Krakowie – opowiada Maria Wąchała-Skindzier, kierownik projektu i historyk MHK. – Takie wspomnienia nagrywaliśmy do wystaw stałych i czasowych, m.in. "Moja Nowa Huta 1949-2009. Wystawa jubileuszowa", „Kraków czas okupacji 1939-1945” i „Krakowianie wobec terroru 1939-1945-1956”.

"Opowiedz mi miasto" to coś więcej niż strona internetowa o historii Krakowa. To cała maszyna stworzona po to, by w łatwy i przekonujący sposób przekazywać wiedzę. Ma trafiać do odbiorcy w każdym wieku, pozwala nie tylko poznawać historię, ale i sprawdzać, jak wiele informacji udało mu się zapamiętać. – Naszym celem była nie tyle archiwizacja wspomnień, ile szeroka ich popularyzacja – zapewnia Wąchała-Skindzier. – Na stronie internetowej znajdują się gry i quziy multimedialne, które można wypełniać w oparciu o zgromadzoną wiedzę. Sporo jest także ikonografii, informacji tekstowych, wspomnień związanych z historią danego wyznania, rytmem życia człowieka z nim związanego – dodaje.

Wszystkie historie podzielono według religii wyznawanej przez daną osobę. Wśród kategorii mamy więc Kościół Rzymskokatolicki, Judaizm, Protestantyzm, Prawosławie, Grekokatolicyzm, Kościół Ormiańskokatolicki. – Zależało nam na tym, żeby pokazać Kraków przez pryzmat opowieści jego mieszkańców, odnoszących się do tradycji, obyczajów, kultury świętowania krakowian różnych wyznań – zdradza kierownik projektu. – Stąd gromadziliśmy wspomnienia ludzi żyjących na co dzień obok nas i wiele pamiętających ze zwyczajów i tradycji dawnego Krakowa, ze swojego życia religijnego.

Po kliknięciu w wybraną kategorię strona przenosi użytkownika do ogólnych wiadomości o danej religii. Poza podstawowymi informacjami znajduje się tam oś czasu, na której w łatwy sposób można zrozumieć chronologię opowiadanych wydarzeń. Poprzez kolejne podstrony poznajemy świątynie, święta i rytm życia wybranych wyznawców. W zakładce „Świadkowie historii” kryją się życiorysy kilkunastu osób, a także krótkie filmy z ich opowieściami. Na koniec można wybrać przycisk „Sprawdź swoją wiedzę” i przekonać się, jak wiele z poznanych materiałów udało nam się zapamiętać.

To jednak nie koniec możliwości. – Na stronie internetowej, oprócz relacji świadków historii, można znaleźć także filmy z oprowadzania po świątyni przez odpowiednich duszpasterzy. Ta forma pokazania czym żyje dana religia, omówienie podstawowych jej zasad we wnętrzu świątyni, dała szerszy kontekst do postrzegania krakowian – przedstawicieli różnych religii, żyjących obok nas – zapewnia Wąchała-Skindzier.

Pracownicy muzeum przez kilka miesięcy pukali do różnych drzwi, by znaleźć odpowiednich ludzi i poznać ich opowieści. Wśród świadków historii znajdziemy osoby różniące się nie tylko pod względem wyznania, ale i wieku oraz wykonywanych zawodów. Ich życiorysy to niezwykłe, poruszające historie. Wiele z nich nadawałoby się na scenariusze filmowe. Teraz ten zbiór niewiarygodnie przewrotnych ludzkich losów może poznać każdy.

Choć na razie projekt „Opowiedz mi miasto” pokazuje Kraków przez pryzmat różnorodności religijnej, to MHK nie wyklucza kontynuacji pod innym kątem. – W przyszłości planujemy kolejne odsłony projektu – zdradza historyk. – W tej chwili kończymy inny grant z zakresu historii mówionej pt. „Ocalić od zapomnienia. Głosy z przeszłości. Nowoczesna archiwizacja wspomnień świadków historii dotyczących represji hitlerowskich i stalinowskich” – dodaje.

Projekt sfinansowało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Całość znajduje się na stronie opowiedzmimiasto.mhk.pl