Pochód inauguracyjny UJ dziedzictwem kulturowym
Uczelnia rozpoczęła starania o wpisanie pochodu inauguracyjnego na krajową listę niematerialnego dziedzictwa na przełomie 2022 i 2023 roku. Wiązało się to z przygotowaniami regulaminu ceremoniałów uniwersyteckich. Wniosek opracowywany był pod kierunkiem dyrekcji Muzeum UJ, Archiwum UJ oraz Centrum Promocji i Komunikacji UJ w stałym kontakcie z Narodowym Instytutem Dziedzictwa.
W zorganizowanych konsultacjach wewnątrz uczelni oraz społecznych wzięli udział pracownicy, władze i studenci UJ, a także przedstawiciele społeczności lokalnej. Po zaprezentowaniu założeń wpisu, celu wskazanego przez Uniwersytet Jagielloński oraz prezentacji tradycji odbyło się głosowanie nad wyborem reprezentanta depozytariuszy, którym został prof. Jacek Popiel, rektor UJ. Wniosek został złożony i przyjęty z końcem października 2023 roku.
– Krakowa nie wyobrażam sobie bez tradycyjnego pochodu profesorskiego, przemierzającego w dniu inauguracji roku akademickiego ulice Starego Miasta na trasie rozpościerającej się od historycznej siedziby uczelni - gmachu Collegium Maius aż do Auditorium Maximum, w auli którego odbywa się uroczystość otwarcia kolejnego roku akademickiego w uczelni, która już od prawie 7 wieków, mimo wielu historycznych przeciwności, realizuje misję wyznaczoną przez założycieli: królów Kazimierza Wielkiego, Władysława Jagiełłę i królową Jadwigę – podkreślił prof. Jacek Popiel.
– To dzień pokazujący tradycję najstarszej wspólnoty akademickiej oraz istotę jej obecności w krajobrazie miasta i regionu. To nie tylko celebracja kolejnego roku akademickiego, to przede wszystkim prezentacja poczucia dumy z przynależności do tej grupy akademickiej, jak również pochwała dla osiągnięć naukowych, z których efektów korzystamy wszyscy – mówiła dr Joanna Ślaga, zastępca dyrektora Muzeum UJ.
Tradycja kilku wieków
Wpisanie pochodu inauguracyjnego na listę niematerialnego dziedzictwa podkreśla wkład Uniwersytetu Jagiellońskiego w kształtowanie krajobrazu kulturowego miasta. Jest wyrazem świadomości roli, jaką odgrywa uczelnia w życiu miasta jako jeden z największych pracodawców w regionie, a także organizator uniwersyteckich szpitali.
Pierwszy uroczysty pochód w dniu inauguracji roku akademickiego na Uniwersytecie Jagiellońskim odbył się 7 października 1886 roku, kiedy to profesorowie przeszli w orszaku z Collegium Physicum do kolegiaty św. Anny, w której odprawiono mszę świętą. Następnie udali się do Collegium Nowodworskiego, w którym odbyły się główne uroczystości inauguracji nowego roku akademickiego. Chociaż pierwszy pochód inauguracyjny w najstarszej polskiej uczelni miał miejsce w II poł. XIX wieku, to pewne jego elementy funkcjonowały w tradycji akademickiej już w epoce staropolskiej. Na przestrzeni niemal 140-letniej tradycji zdarzały się przerwy w organizowaniu pochodu inauguracyjnego spowodowane zawieruchami dziejowymi jak I i II wojna światowa czy okres stalinowski i pierwsze lata po nim.
