Pod osiedlami Nowej Huty kryje się gęsta sieć schronów z czasów zimnej wojny

Nowa wystawa pod blokami w Hucie

Od 19 czerwca Muzeum Krakowa zaprasza do Podziemnej Nowej Huty na os. Szkolnym 22 na wystawę „Schrony w Nowej Hucie – dziedzictwo zimnej wojny”. To propozycja przede wszystkim dla tych, którzy chcą zobaczyć, co kryje się pod nowohuckimi osiedlami.

Ekspozycja opowiada o schronach budowanych w latach 50. pod blokami w Nowej Hucie i o tym, po co je tworzono. Punktem wyjścia jest czas zimnej wojny i związane z nim myślenie o zagrożeniu i ochronie ludności. Kuratorka wystawy Agata Klimek‑Zdeb podkreśla, że to właśnie ten kontekst pozwala zrozumieć skalę i sens podziemnej infrastruktury w dzielnicy.

Schrony, mapa i konkretne przykłady

Zwiedzający zobaczą archiwalne zdjęcia, materiały filmowe i oryginalne elementy wyposażenia schronów. Dużo miejsca poświęcono temu, jak wyglądały, jak miały działać i czym wyróżnia się nowohucka sieć schronów.

Jednym z mocniejszych punktów jest mapa rozmieszczenia schronów w Nowej Hucie. Odwiedzający szukają na niej swoich osiedli, domów rodziców czy dziadków i sprawdzają, jak blisko ich codziennego życia zaplanowano miejsca schronienia.

Wejście do prawdziwego schronu

Częścią wystawy jest oryginalny schron przeciwlotniczy z lat 50. XX wieku. To tu można zobaczyć, jak wyglądała przestrzeń przygotowana na wypadek wojny: układ pomieszczeń, wyposażenie, rozwiązania techniczne.

Twórcy wystawy odwołują się także do ostatnich lat – pandemii, wojny w Ukrainie i innych kryzysów, które na nowo uruchomiły rozmowy o bezpieczeństwie. W schronie pokazano m.in. plecaki ewakuacyjne dla dzieci i dorosłych oraz podstawowe zasady postępowania w sytuacjach zagrożenia.

Trasa także dla dzieci i mieszkańców

Na najmłodszych czeka specjalna ścieżka zwiedzania z komiksowymi bohaterami, którzy w prosty sposób tłumaczą zasady bezpieczeństwa w codziennych sytuacjach. To propozycja dla rodzin, które chcą porozmawiać z dziećmi o tym temacie bez straszenia.

Wystawie towarzyszyć będą lekcje muzealne, oprowadzania i spacery po Nowej Hucie. Muzeum zachęca, by po wyjściu z Podziemnej Nowej Huty rozejrzeć się po osiedlach i spróbować wypatrzyć wyłazy, czerpnie powietrza i inne elementy instalacji schronowej, zwykle mijane bez większej uwagi.

Podziemna Nowa Huta na dłużej

Podziemna Nowa Huta to dziś nie tylko wystawa, ale także tymczasowa siedziba Muzeum Nowej Huty na czas remontu dawnego kina Światowid. W budynku na os. Szkolnym 22 działają sale ekspozycyjne, edukacyjne i przestrzeń spotkań dla mieszkańców.

Muzeum zaprasza również na drugą odsłonę projektu – wystawę „Stan zagrożenia” w schronie pod Zespołem Szkół Mechanicznych nr 3 na os. Szkolnym 37. Obie ekspozycje tworzą spójną trasę po podziemnej części Nowej Huty i pokazują, jak zbudowano system schronów.