Polacy żyją dłużej niż 30 lat temu. Serce silniejsze, ale zdrowie psychiczne coraz słabsze

Zdrowie Polaków pod lupą 

Nowe dane opublikowane w prestiżowym czasopiśmie „The Lancet Regional Health – Europe” pokazują, jak zmieniało się zdrowie Polaków w latach 1990–2023. Z analizy Global Burden of Disease Study 2023 wynika, że w tym czasie oczekiwana długość życia wzrosła z 71,2 do 78,6 roku. Mężczyźni zyskali średnio 8,1 roku życia, kobiety – 6,5. Największy wpływ na ten trend miał spadek liczby zgonów z powodu choroby niedokrwiennej serca i udaru mózgu. 

Nie wszystkie regiony Polski korzystają jednak z tych zmian w równym stopniu. W 2023 roku najwyższą oczekiwaną długość życia – około 80 lat – odnotowano w województwach małopolskim i podkarpackim, a najniższą, 77,6 roku, w łódzkim. Naukowcy wskazują, że utrwala się wzorzec nierówności zdrowotnych o charakterze wschód–zachód. 

Choć całkowite obciążenie chorobami spadło o niemal 34 proc., coraz większe znaczenie mają choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca, choroba nerek, demencja i nowotwory jelita grubego. Zwiększa się także liczba problemów ze zdrowiem psychicznym oraz zaburzeń związanych z alkoholem, szczególnie po pandemii COVID-19, która tymczasowo skróciła długość życia o około dwa lata. 

Collegium Medicum UJ i badania

Najczęstszymi przyczynami zgonów pozostają choroby niezakaźne – przede wszystkim choroba niedokrwienna serca, udar mózgu i rak płuca. Mimo że obciążenie związane z paleniem tytoniu spadło aż o 60 proc., wzrosły wskaźniki dotyczące spożycia alkoholu – o 35 proc., zwłaszcza w województwie świętokrzyskim. 

Wśród współautorów publikacji znalazł się dr Roman Topór-Mądry, dyrektor Interdyscyplinarnego Centrum Danych o Zdrowiu UJ CM. 

Autorzy badania zwracają uwagę, że przed Polską stoją nowe wyzwania – wyrównanie regionalnych różnic w zdrowiu, rozwój profilaktyki i skuteczniejsze działania wobec chorób przewlekłych oraz zaburzeń psychicznych.