Referendum odwoławcze w Krakowie – poradnik Q&A dla głosujących

Kiedy i w jakich godzinach odbędzie się referendum?

Referendum w sprawie odwołania prezydenta Krakowa i Rady Miasta odbędzie się w niedzielę, 24 maja, w godzinach 7.00–21.00. Lokale zamykają się o 21.00, ale osoby, które do tej godziny wejdą do środka lub stoją w kolejce, mają prawo oddać głos. 

Kto może wziąć udział w referendum?

Głosować mogą osoby, które:

• ukończyły 18 lat najpóźniej w dniu referendum,
• mają prawo wybierania do Rady Miasta Krakowa (są ujęte w stałym rejestrze wyborców lub zostały skutecznie dopisane).

Jeśli niedawno się przeprowadziłeś, sprawdź, czy jesteś wpisany do rejestru wyborców Krakowa – w przeciwnym razie możesz nie figurować w spisie w swoim lokalu.

Co muszę zabrać do lokalu?

Do udziału w referendum potrzebny jest ważny dokument tożsamości ze zdjęciem, np. dowód osobisty lub paszport. Dokument musi pozwolić komisji jednoznacznie potwierdzić tożsamość oraz obecność w spisie osób uprawnionych do udziału w referendum.

Jakie karty do głosowania dostanę?

W referendum odwoławczym przewiduje się osobne karty:

• jedną w sprawie odwołania prezydenta miasta przed upływem kadencji,
• drugą w sprawie odwołania Rady Miasta Krakowa przed upływem kadencji.

Każda karta zawiera pytanie o odwołanie danego organu i dwie odpowiedzi do wyboru: „TAK” lub „NIE”.

Jak poprawnie oddać ważny głos?

Na każdej karcie należy postawić znak „X” w kratce przy tylko jednej odpowiedzi – „TAK” albo „NIE”.
Głos będzie nieważny, jeśli:

• zaznaczysz jednocześnie „TAK” i „NIE” na tej samej karcie,
• nie zaznaczysz żadnej kratki.

Czy można głosować przez pełnomocnika?

Tak, w referendum lokalnym można głosować przez pełnomocnika – na podobnych zasadach jak w wyborach samorządowych. Pełnomocnikiem nie może być m.in. członek właściwej obwodowej komisji, mąż zaufania, obserwator społeczny oraz osoba pełniąca funkcję odwoływanego organu (np. prezydent miasta) lub radny rady, której odwołania dotyczy referendum.

Czy można głosować korespondencyjnie?

Przepisy pozwalają na głosowanie korespondencyjne w referendum lokalnym dla wybranych grup wyborców (m.in. części osób z niepełnosprawnościami), według zasad z Kodeksu wyborczego. Chcąc skorzystać z tej formy głosowania, trzeba złożyć wniosek w terminach określonych w kalendarzu czynności do referendum.

Jakie ułatwienia są dla osób z niepełnosprawnościami?

Osoby z niepełnosprawnościami mają prawo do:

• informacji o swoim obwodzie głosowania i lokalach dostosowanych do ich potrzeb,
• dopisania do spisu w obwodzie z lokalem dostosowanym,
• głosowania korespondencyjnego lub przez pełnomocnika,
• głosowania przy użyciu nakładek na kartę w alfabecie Braille’a.

Czy w związku z referendum obowiązuje cisza wyborcza?

Tak, do referendum lokalnego stosuje się przepisy o kampanii i ciszy wyborczej z Kodeksu wyborczego. Oznacza to, że od określonej godziny przed dniem głosowania do zakończenia głosowania nie wolno prowadzić agitacji ani publikować nowych materiałów zachęcających do głosowania za lub przeciw odwołaniu organów.

Czego nie wolno robić w czasie ciszy wyborczej?

W czasie ciszy zakazane jest m.in.:

• organizowanie wieców i akcji poparcia lub sprzeciwu wobec odwołania,
• rozdawanie nowych ulotek i rozwieszanie nowych plakatów,
• publikowanie w mediach i internecie materiałów agitacyjnych,
• podawanie wyników sondaży dotyczących referendum.

Dopuszczalne są neutralne informacje o samym głosowaniu – np. przypominanie o dacie i godzinach głosowania czy o zasadach głosowania.

Co decyduje o ważności referendum w sprawie odwołania władz?

Referendum w sprawie odwołania organu wybranego w wyborach bezpośrednich (np. prezydenta miasta) jest ważne, jeżeli weźmie w nim udział co najmniej 3/5 liczby osób, które uczestniczyły w wyborze tego organu. Liczbę tę liczy się na podstawie liczby ważnych kart wyjętych z urny w tamtych wyborach.

Czy próg 30% uprawnionych ma tu zastosowanie?

Nie. Próg 30% uprawnionych dotyczy referendów lokalnych w innych sprawach niż odwołanie organu pochodzącego z wyborów bezpośrednich. W referendach odwoławczych wobec takiego organu decyduje wyłącznie próg 3/5 liczby osób, które brały udział w jego wyborze.

Co poza frekwencją decyduje o odwołaniu organu?

O odwołaniu organu decyduje większość ważnych głosów oddanych w ważnym referendum – więcej niż połowa głosujących musi zaznaczyć „TAK” na karcie dotyczącej odwołania danego organu. Jeśli próg frekwencji nie zostanie osiągnięty, organ nie zostaje odwołany niezależnie od proporcji głosów „TAK” i „NIE”.