Rok zmian dla bijącego serca Krakowa. Dwie inwestycje wycenione na blisko 1,5 mln zł
Drzewa i fontanna to dwa kluczowe zadania związane z metamorfozą Rynku Głównego, które możemy znaleźć w przyjętej przez Radę Miasta Krakowa uchwale dotyczącej budżetu na 2026 rok.
Na przebudowę fontanny „Kryształ” na Rynku Głównym w Krakowie zabezpieczono 250 tys. zł. Z kolei na obiecywane od bardzo dawna zasadzenie drzew w samym sercu Krakowa przewidziano 1,17 mln zł.
20 drzew na Rynku Głównym
Jeszcze we wrześniu wiceprezydent Krakowa Stanisław Mazur w odpowiedzi na interpelację radnej Aleksandry Owcy (Kraków dla Mieszkańców) informował, że w 2024 r. Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie zawarł dwuletnią umową na opracowanie kompletnej dokumentacji projektowo-kosztorysowej dla ta zadania pn. „Posadźmy drzewa na Rynku Głównym”.
– W bieżącym roku kalendarzowym [2025 - przyp. red.] trwa uzyskiwanie wszelkich niezbędnych uzgodnień, opinii i pozwoleń dla opracowanej i zatwierdzonej przez Małopolski Wojewódzki Urząd Ochrony zabytków w Krakowie koncepcji – tłumaczył.
Gdzie pojawią się drzewa?
Zastępca prezydenta miasta wyliczał, że według przygotowanej dokumentacji, na Rynku Głównym zostanie posadzonych około 20 drzew. Ich lokalizacje również określono bardzo szczegółowo. Drzewa mają się pojawić m.in. w sąsiedztwie kościoła św. Wojciecha, Wieży Ratuszowej, fontanny oraz w okolicy studzienki im. Walentego Badylaka.
Wiceprezydent zapewnił też, że drzewa będą sadzone w gruncie z zastosowaniem szczegółowo opracowanej technologii umożliwiającej optymalny rozwój drzew, ochronę nawarstwień kulturowych oraz zabezpieczeniem istniejącej infrastruktury podziemnej.
O jakich gatunkach mowa?
Dzięki przeprowadzonej analizie określono, że na płycie Rynku Głównego można posadzić zaledwie kilka gatunków drzew.
– Kompleksowe badania w kontekście doboru gatunkowego uwzględniały m.in. odporność na warunki miejsca, adaptacyjność systemów korzeniowych do nowych warunków, a także kwestie kompozycyjne – mówił dr inż. arch. kraj. Wojciech Bobek z Politechniki Krakowskiej.
Mowa m.in. o robinii białej, klonie polnym, dębie szypułkowym, lipach drobnolistnych i srebrzystych.
Zielone serce miasta
Przypomnijmy, że projekt dosadzenia dodatkowych roślin na centralnym placu miasta zwyciężył w Budżecie Obywatelskim Miasta Krakowa. Zgodnie z pomysłem Krzysztofa Kwarciaka, radnego dzielnicowego ze Zwierzyńca, drzewa mają zostać posadzone do gruntu i zapewnić mieszkańcom trochę cienia.
– Chcemy, żeby na Rynek Główny po kilkudziesięciu latach wróciły drzewa. Nasadzenia zapewnią trochę cienia oraz sprawią, że w ciepłe dni plac nie będzie już betonową patelnią, która staje się jednym z najgorętszych miejsc w mieście – czytamy w opisie projektu BO.
Fontanna do zmiany
Drzewa na Rynku nie będą jedyną nowością. Zmiany doczeka się również inny jego charakterystyczny element.
Konsultacje społeczne w sprawie opracowania koncepcji nowej fontanny na Rynku Głównym w Krakowie rozpoczęły się na początku września. Miały one umożliwić wybór rozwiązań estetycznych i funkcjonalnych zgodnych z charakterem przestrzeni publicznej i potrzebami społeczności lokalnej. Łącznie mieszkańcy wypełnili 744 ankiety.
76 proc. uczestników konsultacji wypowiedziało się negatywnie o obecnej formie fontanny „Kryształ”, zdecydowano więc o niepoddawaniu jej renowacji.
Zdecydowana większość osób opowiedziała się za utworzeniem miejsc do siedzenia przy nowej fontannie – albo w postaci osobnych ławek, albo siedzisk zintegrowanych z konstrukcją fontanny. Ostateczna forma zostanie określona w pracach projektowych.
Większość mieszkańców wyraziła też pozytywną opinię dotyczącą zastosowania iluminacji fontanny, a także opowiedziała się za uwzględnieniem zieleni przy tworzeniu nowego projektu fontanny.
Potrzebne dodatkowe uzgodnienia
Fontanna nie będzie wyposażona w systemy emitujące muzykę ani dźwięki dekoracyjne, jednak jej integralnym elementem pozostanie naturalny szum przepływającej wody.
Stara fontanna nie wróci
Miasto nie planuje przeniesienia i odtworzenia na Rynku Głównym starej fontanny projektu prof. Wiktora Zina z parku Jerzmanowskich ze względu na wysokie koszty jej naprawy i utrzymania.
Co dalej?
Proces realizacji nowej fontanny na Rynku Głównym obejmie kilka kluczowych etapów. W pierwszej kolejności zostanie przygotowana dokumentacja niezbędna do wszczęcia postępowania i ogłoszenia konkursu na koncepcję architektoniczną obiektu. Następnie zostanie ogłoszony konkurs, który pozwoli na wyłonienie najlepszego projektu.
Po wybraniu koncepcji nastąpi wyłonienie wykonawcy dokumentacji projektowej oraz zawarcie z nim stosownej umowy. Kolejnym krokiem będzie ogłoszenie przetargu na realizację robót budowlanych. Całość procesu zakończą podpisanie kontraktu oraz bezpośrednia realizacja prac budowlanych na płycie Rynku.