Rok zmian dla bijącego serca Krakowa. Dwie inwestycje wycenione na blisko 1,5 mln zł

Łącznie około 1,5 miliona złotych. Tyle w przyjętym budżecie miasta na 2026 rok przewidziano na zasadzenie drzew i rozpoczęcie prac związanych z przebudową fontanny „Kryształ” na Rynku Głównym w Krakowie.

Drzewa i fontanna to dwa kluczowe zadania związane z metamorfozą Rynku Głównego, które możemy znaleźć w przyjętej przez Radę Miasta Krakowa uchwale dotyczącej budżetu na 2026 rok.

Na przebudowę fontanny „Kryształ” na Rynku Głównym w Krakowie zabezpieczono 250 tys. zł. Z kolei na obiecywane od bardzo dawna zasadzenie drzew w samym sercu Krakowa przewidziano 1,17 mln zł

Stare Miasto
Stare Miasto
Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

20 drzew na Rynku Głównym

Jeszcze we wrześniu wiceprezydent Krakowa Stanisław Mazur w odpowiedzi na interpelację radnej Aleksandry Owcy (Kraków dla Mieszkańców) informował, że w 2024 r. Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie zawarł dwuletnią umową na opracowanie kompletnej dokumentacji projektowo-kosztorysowej dla ta zadania pn. „Posadźmy drzewa na Rynku Głównym”. 

– W bieżącym roku kalendarzowym [2025 - przyp. red.] trwa uzyskiwanie wszelkich niezbędnych uzgodnień, opinii i pozwoleń dla opracowanej i zatwierdzonej przez Małopolski Wojewódzki Urząd Ochrony zabytków w Krakowie koncepcji – tłumaczył.

Po uzyskaniu pozwolenia na budowę w 2026 r. planowane jest ogłoszenie postępowania przetargowego
Stanisław Mazur
Rynek Główny
Rynek Główny
Krzysztof Kalinowski, LoveKraków.pl

Gdzie pojawią się drzewa?

Zastępca prezydenta miasta wyliczał, że według przygotowanej dokumentacji, na Rynku Głównym zostanie posadzonych około 20 drzew. Ich lokalizacje również określono bardzo szczegółowo. Drzewa mają się pojawić m.in. w sąsiedztwie kościoła św. Wojciecha, Wieży Ratuszowej, fontanny oraz w okolicy studzienki im. Walentego Badylaka. 

Projekt zakłada także dosadzenie drzew w pierzejach jako uzupełnienie istniejących szpalerów znajdujących się wzdłuż kamienic
Stanisław Mazur

Wiceprezydent zapewnił też, że drzewa będą sadzone w gruncie z zastosowaniem szczegółowo opracowanej technologii umożliwiającej optymalny rozwój drzew, ochronę nawarstwień kulturowych oraz zabezpieczeniem istniejącej infrastruktury podziemnej.

O jakich gatunkach mowa?

Dzięki przeprowadzonej analizie określono, że na płycie Rynku Głównego można posadzić zaledwie kilka gatunków drzew. 

– Kompleksowe badania w kontekście doboru gatunkowego uwzględniały m.in. odporność na warunki miejsca, adaptacyjność systemów korzeniowych do nowych warunków, a także kwestie kompozycyjne – mówił dr inż. arch. kraj. Wojciech Bobek z Politechniki Krakowskiej.

Mowa m.in. o robinii białej, klonie polnym, dębie szypułkowym, lipach drobnolistnych i srebrzystych.

Widok na centrum Krakowa
Widok na centrum Krakowa
Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

Zielone serce miasta

Przypomnijmy, że projekt dosadzenia dodatkowych roślin na centralnym placu miasta zwyciężył w Budżecie Obywatelskim Miasta Krakowa. Zgodnie z pomysłem Krzysztofa Kwarciaka, radnego dzielnicowego ze Zwierzyńca, drzewa mają zostać posadzone do gruntu i zapewnić mieszkańcom trochę cienia.

– Chcemy, żeby na Rynek Główny po kilkudziesięciu latach wróciły drzewa. Nasadzenia zapewnią trochę cienia oraz sprawią, że w ciepłe dni plac nie będzie już betonową patelnią, która staje się jednym z najgorętszych miejsc w mieście – czytamy w opisie projektu BO.

Przestrzeń zostanie tak zaaranżowana, aby nie ograniczać przejścia i nadal można było organizować duże wydarzenia. Czas, żeby serce miasta stało się wreszcie zielone!
Opis projektu BO
Gołębie przy fontannie na Rynku Głównym
Gołębie przy fontannie na Rynku Głównym
Konrad Kozłowski/LoveKraków.pl

Fontanna do zmiany

Drzewa na Rynku nie będą jedyną nowością. Zmiany doczeka się również inny jego charakterystyczny element.

Konsultacje społeczne w sprawie opracowania koncepcji nowej fontanny na Rynku Głównym w Krakowie rozpoczęły się na początku września. Miały one umożliwić wybór rozwiązań estetycznych i funkcjonalnych zgodnych z charakterem przestrzeni publicznej i potrzebami społeczności lokalnej. Łącznie mieszkańcy wypełnili 744 ankiety

Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

Dominujący trend można określić jako postulat kompleksowego zastąpienia dotychczasowej fontanny „Kryształ” nowym rozwiązaniem, które historyczny charakter miejsca połączy z nowoczesnymi standardami funkcjonalności przestrzeni publicznej. Oczywiście wszystko będzie dopasowane do wymogów estetycznych wyjątkowej przestrzeni miasta, jaką jest Rynek Główny
Krakowski magistrat

76 proc. uczestników konsultacji wypowiedziało się negatywnie o obecnej formie fontanny „Kryształ”, zdecydowano więc o niepoddawaniu jej renowacji. 

Uwzględniono przy tym nie tylko opinię mieszkańców, ale także wysokie koszty renowacji oraz brak pewności co do skuteczności prac odtworzeniowych
Krakowski magistrat

Zdecydowana większość osób opowiedziała się za utworzeniem miejsc do siedzenia przy nowej fontannie – albo w postaci osobnych ławek, albo siedzisk zintegrowanych z konstrukcją fontanny. Ostateczna forma zostanie określona w pracach projektowych.

Większość mieszkańców wyraziła też pozytywną opinię dotyczącą zastosowania iluminacji fontanny, a także opowiedziała się za uwzględnieniem zieleni przy tworzeniu nowego projektu fontanny.

Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

Potrzebne dodatkowe uzgodnienia

Ostateczne decyzje dotyczące zarówno barwy, jak i materiałów wykorzystanych do budowy fontanny zostaną poddane uzgodnieniom z konserwatorem zabytków i odpowiednimi służbami miejskimi, tak aby nowy element architektoniczny był w pełni zintegrowany z wyjątkową atmosferą i historycznym charakterem krakowskiego Rynku Głównego
Krakowski magistrat

Fontanna nie będzie wyposażona w systemy emitujące muzykę ani dźwięki dekoracyjne, jednak jej integralnym elementem pozostanie naturalny szum przepływającej wody.

Stara fontanna nie wróci

Miasto nie planuje przeniesienia i odtworzenia na Rynku Głównym starej fontanny projektu prof. Wiktora Zina z parku Jerzmanowskich ze względu na wysokie koszty jej naprawy i utrzymania.

Park Jerzmanowskich
Park Jerzmanowskich
Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

Co dalej?

Proces realizacji nowej fontanny na Rynku Głównym obejmie kilka kluczowych etapów. W pierwszej kolejności zostanie przygotowana dokumentacja niezbędna do wszczęcia postępowania i ogłoszenia konkursu na koncepcję architektoniczną obiektu. Następnie zostanie ogłoszony konkurs, który pozwoli na wyłonienie najlepszego projektu

Po wybraniu koncepcji nastąpi wyłonienie wykonawcy dokumentacji projektowej oraz zawarcie z nim stosownej umowy. Kolejnym krokiem będzie ogłoszenie przetargu na realizację robót budowlanych. Całość procesu zakończą podpisanie kontraktu oraz bezpośrednia realizacja prac budowlanych na płycie Rynku.