Rynek w Krakowie u progu zmian. Historyczny wygląd, rzeźby i miejsca do siedzenia?

Konsultacje społeczne w sprawie opracowania koncepcji nowej fontanny na Rynku Głównym w Krakowie rozpoczęły się 8 września. 

– Celem konsultacji jest poznanie opinii i oczekiwań mieszkanek i mieszkańców Krakowa w zakresie koncepcji nowej fontanny, która zostanie wybudowana na Rynku Głównym w miejscu istniejącej fontanny „Kryształ” – podkreśla krakowski magistrat.

Siedziska, rzeźby, zieleń?

Krakowscy urzędnicy przygotowali ankietę, w której pytają m.in. o to, jak oceniana jest obecna fontanna „Kryształ” na Rynku Głównym.

Dalej ankietowani mogą ocenić, czy nowa fontanna powinna nawiązywać do historycznego charakteru i funkcji dawnej fontanny. Urzędnicy pytają też o to, czy przy nowej fontannie powinny znaleźć się miejsca do siedzenia, a także o to, czy powinna ona posiadać oświetlenie dekoracyjne. 

Ankietowani mogą też wskazać, czy fontannę powinny zdobić motywy rzeźbiarskie takie jak np. symbole nawiązujące do Krakowa lub zwierzęta wodne. 

Urzędnicy pytają też o to, jak powinno być rozwiązane zagospodarowanie zieleni.

Naprawa nie jest opłacalna

Urzędnicy zlecili wykonanie ekspertyzy technicznej fontanny. Wykazała ona, że z upływem czasu i w wyniku działania wody, odchodów ptaków oraz naturalnego zużycia, pojawiły się coraz większe nieszczelności na łączeniach szklanych paneli fontanny. Ponadto tafla południowa została uszkodzona w wyniku dewastacji.

Nawiązanie do historii?

ZIW przypomina, że fontanna zaprojektowana na Rynek Główny przez prof. Wiktora Zina w latach 1962-1964, zwana potocznie „kanapą” cieszyła mieszkańców do 2005 roku, kiedy rozpoczęto remont płyty Rynku oraz budowę oddziału Muzeum Krakowa - Rynek Podziemny. 

– Fontanna zaprojektowana była na planie kwadratu. Składała się z dwóch basenów. Elementy kamienne wykonane były z granitu Impala, natomiast dekoracyjne żabki na liściach liliowca z mosiądzu. Na środku fontanny znajdował się system nawadniający – okrągły z symbolami znaków zodiaku oraz symbol słońca wykonany techniką repusowania – przypomina miejska jednostka.

Nie może wrócić na rynek

Najpierw zdemontowana fontanna była magazynowana na ul. Za Torem przy siedzibie Zarządu Zieleni Miejskiej. W 2020 roku, na wniosek mieszkańców dzielnicy XII Bieżanów-Prokocim została zamontowana w Parku Jerzmanowskich.

– Nie ma możliwości przeniesienia jej z powrotem na jej pierwotne miejsce – na Rynek Główny – zaznaczają urzędnicy. 

W 2010 roku na Rynku Głównym wybudowano nową fontannę „Kryształ” ze szkła hartowanego, w kształcie piramidy. – Jej konstrukcja miała doświetlać Muzeum oraz dawać zwiedzającym je turystom widok na wieże kościoła Mariackiego. Muzeum Rynku Podziemny oraz projekt przeszklenia pod fontanną był autorstwa prof. Andrzeja Kadłuczki – przypomina ZIW.

Fontanna została wyłączona w 2023 roku.

Kiedy na rynku pojawią się drzewa?

Kolejną dużą metamorfozą Rynku Głównego będzie sadzenie drzew.

Prezydent Aleksander Miszalski zapowiadając konsultacje społeczne w sprawie nowej fontanny na Rynku Głównym, zapewnił, że drzewa w centralnym placu miasta zostaną posadzone na wiosnę.

Jak informowaliśmy w grudniu ubiegłego roku, eksperci Politechniki Krakowskiej przygotowali opracowanie, a wojewódzki konserwator zabytków pozytywnie zaopiniował koncepcję posadzenia drzew na Rynku Głównym. 

Przypomnijmy, że projekt dosadzenia dodatkowych roślin na centralnym placu miasta zwyciężył w Budżecie Obywatelskim. Zgodnie z pomysłem Krzysztofa Kwarciaka, radnego dzielnicowego ze Zwierzyńca, mają zostać posadzone do gruntu i zapewnić mieszkańcom trochę cienia.

Gdzie pojawią się nowe drzewa?

Ostatecznie zadecydowano, że drzewa mogą zostać posadzone w kilku lokalizacjach: w otoczeniu kościoła św. Wojciecha, w okolicy Wieży Ratuszowej, wzdłuż pierzei Rynku Głównego oraz w sąsiedztwie fontanny. 

Eksperci wskazali pięć gatunków drzew, które można posadzić na Rynku Głównym.

Pierwszym z nich jest robinia biała, która dobrze radzi sobie w warunkach miejskich. Kolejny to klon polny, rodzimy gatunek odporny na suszę i zasolenie. W otoczeniu kościoła św. Wojciecha pojawi się dąb szypułkowy, ceniony za trwałość. Po wschodniej stronie Sukiennic zaplanowano lipy: drobnolistną oraz srebrzystą.