Społecznicy apelują w sprawie Hotelu Forum. „Ochrona nie wyklucza inwestycji”

Petycję do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego przygotował Komitet Ochrony Zabytków i Dóbr Kultury, a podpisali go społeczni opiekunowie zabytków i działacze.

Chodzi o decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 10 października 2025 roku. Na jej mocy budynek przy ul. Marii Konopnickiej 28 został wpisany do rejestru zabytków. Od tej decyzji złożono jednak odwołanie, dlatego ostateczne rozstrzygnięcie należy do resortu kultury.

Petycja do ministerstwa

Autorzy dokumentu jednoznacznie popierają decyzję konserwatora i domagają się jej utrzymania.

– Komitet Ochrony Zabytków i Dóbr Kultury w pełni popiera decyzję organu konserwatorskiego i uznaje ją za zasadną, potrzebną oraz zgodną z interesem publicznym, a także z konstytucyjnym obowiązkiem ochrony dziedzictwa narodowego – napisano w petycji.

W dokumencie podkreślono znaczenie obiektu dla polskiej architektury powojennej.

– Budynek dawnego Hotelu Forum, zaprojektowany przez wybitnego architekta Janusza Ingardena, stanowi jeden z najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych przykładów architektury powojennego modernizmu w Polsce – czytamy.

Sygnatariusze wskazują również na jego wartość historyczną i urbanistyczną.

– Obiekt ten posiada istotną wartość historyczną, artystyczną oraz naukową, będąc świadectwem rozwoju polskiej architektury drugiej połowy XX wieku oraz ważnym elementem krajobrazu kulturowego Krakowa – podkreślają autorzy.

Argumenty za ochroną

W petycji odniesiono się także do argumentów przeciwników wpisu. Jednym z najczęściej powtarzanych jest obawa przed ograniczeniem możliwości inwestycyjnych.

– Nie zgadzamy się z pojawiającą się w przestrzeni publicznej argumentacją, jakoby wpis do rejestru zabytków uniemożliwiał racjonalne wykorzystanie budynku lub blokował możliwość jego modernizacji i adaptacji do nowych funkcji – zaznaczono.

Autorzy wskazują, że ochrona konserwatorska nie oznacza całkowitego zamrożenia obiektu.

– Ochrona konserwatorska nie wyklucza zmian ani inwestycji, lecz nakłada obowiązek ich prowadzenia z poszanowaniem wartości historycznych i architektonicznych obiektu – napisano w petycji.

Dodają, że takie podejście jest standardem w Polsce i Europie i pozwala łączyć ochronę dziedzictwa z rozwojem miasta.

Głos społeczników

Inicjatorzy akcji podkreślają, że petycja ma charakter oddolny i jest wyrazem rosnącej świadomości znaczenia architektury modernistycznej.

– Hotel Forum to nie tylko charakterystyczny budynek nad Wisłą, ale ważny świadek historii polskiej architektury drugiej połowy XX wieku. Dopiero dziś zaczynamy w pełni doceniać wartość dziedzictwa modernizmu, które przez lata pozostawało niedostrzegane – podkreśla Damian Herbowicz, przewodniczący Komitetu Ochrony Zabytków i Dóbr Kultury.

– Nasza inicjatywa ma charakter oddolny – jako mieszkańcy i społeczni opiekunowie zabytków chcemy pokazać, że zależy nam na ochronie tego dziedzictwa – dodaje.

Jak zaznacza, ostateczna decyzja należy do ministerstwa, ale społecznicy liczą na uwzględnienie różnych głosów.

– Liczymy, że pani minister Marta Cienkowska weźmie pod rozwagę zarówno głos społeczny, stanowisko Rady Miasta Krakowa, jak i uzasadnienie decyzji Małopolskiej Wojewódzkiej Konserwator Zabytków oraz opinię Stowarzyszenia Architektów Polskich – mówi.

Wcześniejsze stanowisko radnych

Petycja wpisuje się w szerszą debatę o przyszłości budynku. Niedawno Komisja Kultury i Ochrony Zabytków Rady Miasta Krakowa niemal jednogłośnie poparła wpis do rejestru zabytków.

W oficjalnym stanowisku radni wskazali, że obiekt to jeden z najważniejszych przykładów architektury późnego modernizmu w Polsce i zaapelowali o utrzymanie decyzji w mocy.

Podkreślili również, że wpis może być szansą na odpowiedzialną rewitalizację budynku z poszanowaniem jego wartości.