Tajemnice Hotelu Forum. Co stało się z mozaiką i dlaczego budynek może nie zostać zabytkiem?
Końcem sierpnia tego roku jako pierwsi informowaliśmy, że rozpoczęła się procedura wpisu budynku dawnego Hotelu Forum do rejestru zabytków. Obiekt, stojący na obszernej działce w zakolu Wisły, nieopodal Centrum Kongresowego ICE Kraków, od lat pozostaje w znacznej części niezagospodarowany. Był nawet plan, żeby budynek wyburzyć, a w jego miejscu wybudować biurowce oraz apartamenty. Dziś powracają jednak głosy, by chronić bryłę dawnego hotelu. – To bardzo charakterystyczny obiekt, który znają wszyscy krakowianie – mówiła dla LoveKraków.pl małopolska konserwator zabytków Katarzyna Urbańska. Procedurę dotyczącą wpisu wszczęto po raz pierwszy w historii tego budynku.
Pytamy, czy podjęła próbę, by do rejestru wpisać też cały budynek? – Nie, ponieważ sprawa mozaiki pokazała nam, że przy braku woli współpracy ze strony właściciela obiektu takie działanie będzie niemożliwe – mówi Bogdanowska.
– Uważam, że obiekt powinien znaleźć się w rejestrze. To dzieło minionej epoki, świadek czasu. Jeśli ktoś ma wątpliwości, niech spojrzy na drugą stronę ulicy Konopnickiej: na budynki, które trudno nazwać dziełami architektury, raczej masowego budownictwa. Jeszcze kilkanaście lat temu tak się nie budowało, a obiekty wznoszone w latach 70. czy 80. XX wieku wyburzano czy modernizowano na nową modłę, zatracając ich charakterystyczne cechy. Nagle uświadamiamy sobie, że tracimy dzieła pewnej epoki. Można z łatwością wyobrazić sobie, jak wyglądałby nowy obiekt, postawiony w tym bardzo szpetnie dziś zagospodarowanym miejscu. Choćby dlatego warto Hotel Forum objąć ochroną konserwatorską. Samo uznanie za dobro kultury współczesnej i oznaczenie tego faktu w studium zagospodarowania przestrzennego może dziś już nie wystarczyć dla zachowania obiektu – kwituje.
Inaczej na sprawę patrzył jej poprzednik na stanowisku małopolskiego konserwatora Jan Janczykowski. Pisze o tym Joanna Jadwiga Białkiewicz w publikacji: „Kontrowersje wokół ochrony dziedzictwa powojennego modernizmu w Krakowie na przykładzie hotelu Forum”. „W maju roku 2007 krakowscy architekci seniorzy, zrzeszeni w Klubie Architekta, działającym przy lokalnym oddziale SARP, wystąpili z wnioskiem o wpisanie Forum do rejestru zabytków województwa małopolskiego. Jednak według konserwatora wojewódzkiego Jana Janczykowskiego dzieła architektury współczesnej nie spełniają kryteriów definicji zabytku, sformułowanej w artykule 3 obowiązującej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Według tejże definicji zabytkiem jest nieruchomość [...], stanowiąca świadectwo minionej epoki. Konserwator argumentuje, że nawet wybitne dzieła modernizmu nie stanowią świadectwa minionej epoki, ponieważ styl ten jest nadal obecny w architekturze” – pisała Białkiewicz.
W publikacji zauważyła, że w momencie otwarcia hotel Forum był nie tylko najbardziej luksusowym takim obiektem w Krakowie, ale również jednym z technologicznie najbardziej zaawansowanych projektów, jakie zrealizowano w centrum miasta. „Posiadał 278 klimatyzowanych pokoi (535 łóżek), w tym 15 apartamentów, obszerny dwukondygnacyjny parking podziemny i 6 sal konferencyjnych, mogących pomieścić 600 osób. Ponadto na terenie hotelu mieściło się m.in. pierwsze w Polsce kasyno, basen, sauna, solarium, fryzjer, biuro podróży, kantor, kort tenisowy, pole do minigolfa, Peweks oraz dwie restauracje i dwa bary. Obiekt otrzymał kategorię 4-gwiazdkowego” – podkreśliła autorka.
Jak wspomina Białkiewicz, Hotel Forum zamknięto 9 listopada 2002 r.