Tego w Krakowie jeszcze nie było. Niezwykłe widowisko na ulicach miasta

Ceremoniał Otwierania Bram Miasta Krakowa będzie obowiązywał we wszystkie dni funkcjonowania Barbakanu (oddziału Muzeum Krakowa), czyli od kwietnia do października, codziennie z wyjątkiem poniedziałków i świąt państwowych.

Jak to będzie wyglądało?

Jak informuje Krzysztof Haczewski, rzecznik Muzeum Krakowa: – Pierwszy raz, jeszcze we fragmencie, ceremoniał zostanie wykonany o godzinie 10:00 w sobotę (9 maja) z udziałem prezydenta Aleksandra Miszalskiego, a w wersji pełnej, z przemarszem od kościoła Mariackiego, od dnia 10 maja chwilę po godzinie 10:00.

Wówczas hejnalista po odegraniu hejnału zejdzie z wieży kościoła Mariackiego na płytę Rynku Głównego i w towarzystwie strażników miejskich oraz pracownika muzeum zaopatrzonego w mosiężny dzwonek uda się ul. Floriańską w kierunku Barbakanu.

 Przemarsz będzie się odbywał przy akompaniamencie dzwonka.

Jak wyjaśnia Muzeum Krakowa, grupa po dotarciu przed Bramę Floriańską zatrzyma się na chwilę i po potrząśnięciu dzwonkiem oraz oddaniu pokłonu przejdzie dalej w kierunku Barbakanu. Następnie skieruje się na Most Kleparski, gdzie o godzinie 10:20 z podwyższenia w bramie trębacz zagra przygotowany fragment pochodzącej z XV wieku melodii „CRACOVIA CIVITAS”.

Muzeum szczegółowo opisuje, że w trakcie rozbrzmiewania melodii dwaj strażnicy miejscy, którzy będą znajdować się na moście, otworzą wielkie wrota prowadzące do wnętrza budowli.

Następnie hejnalista wróci do kościoła Mariackiego, a strażnicy miejscy opuszczą Barbakan.

Atrakcyjne widowisko

– Kluczową funkcją dla bezpieczeństwa dawnego Krakowa było zarządzanie dostępem do jego wnętrza, co przekładało się między innymi na zarządzanie miejskimi bramami. Proceder ten znalazł swój wyraz w oficjalnych miejskich dokumentach, w których szczegółowo opisano zestaw koniecznych, codziennych czynności w tym zakresie – wyjaśnia Muzeum Krakowa.

Dlatego też uznano, że taki proceder powinien zyskać specjalną oprawę, która stanie się zauważalną i atrakcyjną propozycją dla mieszkańców i gości miasta – jako „nowa propozycja kulturalna Krakowa”.

Jak zaznaczają przedstawiciele MK, główną ideą ceremoniału jest pokazanie Krakowa jako miasta otwartego, które „codziennie udostępnia swoje przestrzenie wszystkim ludziom dobrej woli”. Do tego odbywa się to w uroczysty, podniosły i ceremonialny sposób.

„Na wypadek stanu zagrożenia”

Źródeł współczesnego spektaklu należy szukać w połowie 1574 roku, kiedy to Rada Miasta wydała wilkierz regulujący kwestię bezpieczeństwa na wypadek stanu zagrożenia Krakowa i jego mieszkańców.

Głównym założeniem podjętej wówczas regulacji było stworzenie przejrzystej procedury, dzięki której każdy mieszkaniec miasta w chwili zagrożenia wiedziałby, jaka jest jego rola i co powinien czynić.

Jak zaznacza MK, tą regulacją nawiązano do postanowień i doprecyzowano te, które wydał jeszcze król Kazimierz Wielki w przywileju dla miasta z roku 1358. Wyraźnie wskazał on wówczas, że to mieszkańcy – posiadacze zostają zobowiązani do jego obrony.

W jaki sposób mieszkańcy mieli dowiedzieć się o nadciągającym niebezpieczeństwie? Jak opisuje muzeum, włodarze miasta wymyślili, że sygnałem do zbiórki będzie odgrywana z wieży Ratuszowej na miedzianej trąbce, po 3 wersy na każdym rogu wieży (…) „piosnka starodawna zwykła, ledwie nie każdemu w Polsce znajoma Bogurodzica (…)”.

Proceder ten znalazł kontynuację w pochodzącej z roku 1721 „Ordynacji zamykania bram w mieście Krakowie”, w której szczegółowo opisano sekwencję czynności i role poszczególnych osób. Wówczas cały opisany proceder realizowany był rano i wieczorem.