Zamorskie diecezje krakowskich biskupów

Arcavica, Turrisblanda, Taddua i Amaia to nieistniejące diecezję, które „należą” do krakowskich biskupów pomocniczych nie mających swoich diecezji. Taka tradycja pochodzi z VII i VIII wieku, kiedy to muzułmanie podbijali północną Afrykę oraz terytoria w Europie.

Na początek trochę historii. W miejscach, gdzie pojawiali się muzułmanie, których celem było podbicie jak największego obszaru,  biskupi diecezjalni byli zmuszeni do opuszczenia terenu. Po przymusowej ucieczce pomagali miejscowym ordynariuszom.

Kościół nie pogodził się z tym, że utracone miasta, a czasem całe kraje, na zawsze przepadły, dlatego papież po śmierci biskupów, którzy je opuścili, mianował następców. Już wtedy wykonywali zadania pomocnicze (stąd też nazwa) lub misję, które mieli wyznaczone. Z historii wiemy, że nie wszystkie obszary udało się odzyskać. Do chrześcijańskiego świata powróciła Hiszpania, wyspy włoskie i greckie, Armenia i Gruzja. Reszta przepadła i stała się częścią świata arabskiego.

Na początku XIV wieku papież Klemens V usankcjonował taki stan rzeczy. Biskupi pomocniczy otrzymywali tytuły nieistniejących diecezji, choć do XVII wieku nazywali się oni „biskupami na terenach zajętych przez niewiernych”. Dopiero w 1882 roku Leon XIII zmienił nazwę na „biskupów tytularnych”.

Hiszpańskie diecezje

Obecnie biskupami tytularnymi są biskupi pomocniczy, nuncjusze apostolscy (jak np. bp Jan Pawłowski, który taką funkcję sprawują w Gabonie i Kongo, a jego „diecezją” są Sejny) czy wysocy urzędnicy Kurii Rzymskiej.

Bp Damian Muskus jest więc biskupem Amaia, historycznej diecezji w Hiszpanii. Bp Jan Zając „dostał” stolicę diecezji w dawnym Cesarstwie Rzymskim (Kartagina), obecnie w Tunezji. Bp Jan Szkodoń Turrisblandę, która również funkcjonowała w Cesarstwie Rzymskim, a teraz leży na terenie Tunezji. Czwarty z krakowskich biskupów pomocniczych, Grzegorz Ryś objął pieczę nad Arcavicą – niedaleko Toledo w Hiszpanii.  Karol Wojtyła, a później św. Jan Paweł II, kiedy był biskupem pomocniczym, swoją diecezję tytularną miał w Egipcie o nazwie Ombi. Biksupem tytularnym nie był śp. kardynał Franciszek Macharski (zostały wybrany na biskupa po mianowaniu na metropolitę krakowskiego) oraz kardynał Stanisław Dziwisz.

Najwięcej w Algierii

Najwięcej historycznych diecezji znajduje się w Algierii (107), Tunezji (85) i we Włoszech (81). W Polsce istnieją cztery takie diecezję: chełmska, która istniała w latach 1375 – 1807, pomezańska (1243-1525), wigierska (1799 – 1918) i Sejny (2009 - …).