Ból latami bez diagnozy. Kraków leczy zaawansowaną endometriozę
Czym jest endometrioza
Bolesne miesiączki, problemy z zajściem w ciążę, ból miednicy, krzyża czy nóg, biegunki, wzdęcia, zaparcia, bolesne stosunki, ból przy oddawaniu moczu. Objawy endometriozy są niespecyficzne, często przypisywane innym schorzeniom i bagatelizowane. W efekcie właściwa diagnoza bywa stawiana dopiero po wielu latach od momentu, gdy chora zaczyna szukać pomocy.
U kobiet z endometriozą tkanka podobna do błony śluzowej macicy pojawia się poza jamą macicy, np. w jajnikach. Jej reakcja na hormony cyklu miesiączkowego prowadzi do stanu zapalnego, bólu i powstawania zrostów. Szacuje się, że w Polsce choroba może dotykać nawet około 2 milionów pacjentek. Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że tylko w Małopolsce w 2024 roku z tego powodu do lekarzy zgłosiło się blisko 2,9 tys. kobiet, a w 2025 roku już ponad 3,5 tys.
Endometrioza jest chorobą przewlekłą, ale odpowiednio dobrana terapia pozwala skutecznie ograniczyć jej objawy – zmniejszyć ból i zwiększyć szanse na zajście w ciążę.
– Zgodnie z aktualnymi standardami podstawą leczenia endometriozy jest farmakoterapia, fizjoterapia i odpowiednia dieta. Dopiero kiedy leczenie zachowawcze nie przynosi efektów, rozważamy zabieg operacyjny – tłumaczy dr hab. n. med. Paweł Basta, p.o. kierownik Oddziału Klinicznego Ginekologii i Ginekologii Onkologicznej w Szpitalu Uniwersyteckim.
Kompleksowa pomoc w specjalistycznych ośrodkach
W lipcu ubiegłego roku Narodowy Fundusz Zdrowia wprowadził nowy model finansowania terapii endometriozy głęboko naciekającej.
Pozostałe placówki realizujące program to: Opolskie Centrum Onkologii w Opolu, 1 Wojskowy Szpital Kliniczny w Lublinie, Katowickie Centrum Onkologii w Katowicach, Wojskowy Instytut Medyczny w Warszawie, Szpitale Pomorskie w Gdyni, Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi oraz Wielkopolskie Centrum Onkologii w Poznaniu.
Model kompleksowej opieki obejmuje pogłębioną diagnostykę, w tym specjalistyczne badania USG, kwalifikację do leczenia operacyjnego, zabiegi operacyjne, potrzebne konsultacje specjalistyczne oraz monitorowanie stanu zdrowia. Pacjentki – w zależności od potrzeb – mogą korzystać także z fizjoterapii, wsparcia psychologicznego czy konsultacji dietetycznych. Do rozpoczęcia leczenia potrzebne jest skierowanie od ginekologa.
Analiza Narodowego Funduszu Zdrowia pokazuje, że od lipca do grudnia 2025 roku w Szpitalu Uniwersyteckim w Krakowie w nowym modelu leczono blisko 300 kobiet. Największą grupę stanowiły pacjentki w wieku od 26 do 45 lat, a jedna z leczonych osób nie miała jeszcze 18 lat.
Zmiany w opiece zdrowotnej dla kobiet
Wprowadzenie modelu kompleksowego leczenia zaawansowanej endometriozy to jeden z elementów szerszych zmian w organizacji opieki zdrowotnej dla kobiet w ostatnich latach.
Jaki informuje NFZ, dzięki zmianom przepisów więcej kobiet może korzystać z badań profilaktycznych, takich jak mammografia i cytologia. Do programu profilaktyki raka szyjki macicy wprowadzono także nowoczesny test HPV HR z genotypowaniem oraz cytologię płynną wykonywaną w przypadku dodatniego wyniku testu.
Badania prenatalne finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia są dziś dostępne dla każdej przyszłej mamy. Z kolei kobiety, które mają trudności z zajściem w ciążę, mogą skorzystać z rządowego programu in vitro. Program ten umożliwia również pacjentkom onkologicznym zabezpieczenie płodności przed rozpoczęciem leczenia.
