Drogowcy podjęli się trudnego zadania. Na wiadukcie odbudowali dawne elementy szańca

– Odtworzyliśmy szańce Fortu 44 Tonie, który był częścią austro-węgierskiej Twierdzy Kraków – informuje Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. W 111. rocznicę Bitwy pod Krakowem drogowcy przypominają o historię tego miejsca.

Budowa fortu 44 Tonie, o nazwie zaczerpniętej od pobliskiej wioski, rozpoczęła się w 1878 roku. Początkowo był on drewniano-ziemną konstrukcją, której zadaniem była obrona północno-zachodniego obszaru Twierdzy oraz Traktu Olkuskiego, czyli dzisiejszych ulic Łokietka (w Krakowie), Szydło (w Modlnicy) i Granicznej (w Giebułtowie) – przypomina Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.

Już w latach 1881–1883 fort zamieniono w typowy fort artyleryjski. Prawdziwa rewolucja nastąpiła jednak w latach 1902–1909, kiedy to Tonie przekształcono w fort pancerny. Stał się on wówczas jednym z najnowocześniejszych i najdroższych obiektów Twierdzy Kraków, a jego koszt wyniósł równowartość ponad 50 milionów dzisiejszych złotych.

Mimo swojej potęgi, fort nigdy nie wziął udziału w bezpośrednich walkach I wojny światowej. Później służył jako skład broni i amunicji (dla wojsk polskich, niemieckich i w okresie PRL). Po latach zniszczeń, w ostatnich latach Fort Tonie stopniowo odzyskuje nowy blask.

Odtworzenie umocnień Fortu Tonie
Odtworzenie umocnień Fortu Tonie
GDDKiA

Wielka inwestycja nieopodal „świadka historii”

Choć Północna Obwodnica Krakowa (S52) biegnie zaledwie 400 m od Fortu 44 Tonie, jej trasa kolidowała z kluczowymi umocnieniami towarzyszącymi fortowi (szaniec piechoty, rowy strzeleckie oraz umocnienia ziemne). Były to rzadkie elementy powstałe w czasie I wojny światowej, świadczące o ewolucji sztuki wojennej.

Odtworzenie umocnień Fortu Tonie
Odtworzenie umocnień Fortu Tonie
GDDKiA

Te umocnienia zachowały się do naszych czasów w szczątkowej formie.

– Przygotowując się do budowy Północnej Obwodnicy Krakowa podjęto decyzję, że zostaną one po budowie odtworzone tak, aby znów były częścią fortyfikacji obiektu Tonie. Żeby to zrobić, musieliśmy w tym celu wybudować wiadukt nad drogą S52. Ma 36 m długości i 81 m szerokości. Przysypaliśmy go warstwą ziemi dochodzącą do 6 m i odbudowaliśmy na nim dawne elementy szańca, rowów strzeleckich i baterii B.3 – wyjaśnia GDDKiA.

Dalej drogowcy tłumaczą, że odtworzyli również na wiadukcie dawne ukształtowanie terenu i specjalną, forteczną roślinność, która miała maskować umocnienia. 

Naszym celem było odwzorowanie tego terenu w taki sposób, aby jak najbardziej przypominał on stan z przełomu 1914 i 1915 r.
GDDKiA
Odtworzenie umocnień Fortu Tonie
Odtworzenie umocnień Fortu Tonie
GDDKiA

S52 Północna Obwodnica Krakowa 

Północna Obwodnica Krakowa to część drogi ekspresowej biegnącej od Cieszyna do Krakowa. Połączy ona województwo śląskie przez Wadowice z Krakowem. 

W przygotowaniu są 62 km Beskidzkiej Drogi Integracyjnej – ważnej arterii komunikacyjnej łączącej Bielsko-Białą z zakopianką w Głogoczowie, która będzie też obwodnicą czterech miast Małopolski – Kęt, Andrychowa, Wadowic i Kalwarii Zebrzydowskiej. 

S52 to jedyna obwodnica w Polsce, na której są dwa tunele – w Zielonkach (653 m) i Dziekanowicach (496 m). Są to jedne z najnowocześniejszych tego typu obiektów w Europie. Na trasie obwodnicy powstała też prawie 570-metrowa estakada, biegnąca nad ul. Krakowską w Bosutowie i potokiem Sudół Dominikański. Jezdnia estakady biegnie w niektórych miejscach prawie 13 m nad poziomem terenu
GDDKiA
Odtworzenie umocnień Fortu Tonie
Odtworzenie umocnień Fortu Tonie
GDDKiA

Obwodnica jest połączona z innymi drogami poprzez trzy nowe węzły: Zielonki (z Trasą Wolbromską), Węgrzce (z Al. 29 Listopada – stara DK7) i Batowice (z Os. Piastów i Batowicami). 

Drogowcy zbudowali też 20 km nowych dróg dojazdowych, które pozwalają na dogodne dojazdy z obszaru Krakowa i okolicznych miejscowości. Na trasie powstało 27 mostów, wiaduktów i estakad o łącznej długości prawie 1,9 km. 

Zbudowano również mury oporowe o długości ponad 4,4 km. Wzdłuż trasy powstały 23 zbiorniki retencyjne o łącznej pojemności prawie 23 milionów litrów. 

Odtworzenie umocnień Fortu Tonie
Odtworzenie umocnień Fortu Tonie
GDDKiA