Eksperci w Krakowie: Potrzeba powołania nowego zawodu medycznego

29 września w Auli Nowodworskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Wspólne czynniki ryzyka – interdyscyplinarne wyzwania edukacyjne”.

Wydarzenie zgromadziło ekspertów z dziedziny medycyny, edukacji i zdrowia publicznego, a także przedstawicieli administracji państwowej i samorządowej. Spotkanie otworzyli m.in. prof. dr hab. n. med. Maciej Małecki, prorektor UJ ds. Collegium Medicum oraz przedstawiciele resortu zdrowia. 

Konferencja została podzielona na dwie sesje tematyczne. Pierwsza koncentrowała się na roli edukacji zdrowotnej jako narzędzia profilaktyki populacyjnej. 

Podczas niej poruszano m.in. zagadnienia związane z aktywnością fizyczną dzieci i młodzieży, promocją zdrowia w przestrzeni publicznej oraz kształtowaniem postaw uczniów. Druga dotyczyła wyzwań systemu ochrony zdrowia, w tym wspólnych źródeł czynników ryzyka, znaczenia badań przesiewowych oraz rozwoju nowych zawodów medycznych.

Potrzeba nowego zawodu

Prof. Tomasz Klupa z Collegium Medicum UJ podkreślał, że najważniejszym wyzwaniem dla systemu ochrony zdrowia jest skuteczne wdrożenie profilaktyki. – Wiemy, że profilaktyka jest skuteczniejsza i tańsza od leczenia. Największym wyzwaniem jest jej skuteczne wdrożenie, a temu może służyć nowoczesna i zindywidualizowana edukacja – mówił. 

Odnosząc się do badań i doświadczeń zagranicznych, profesor wskazał, że kraje skandynawskie czy Niemcy, w których edukacja zdrowotna stoi na najwyższym poziomie, cechują się większą skutecznością w wdrażaniu zachowań prozdrowotnych.

 – Jednym z krajów w Europie o najdłuższym przeżyciu jest Szwecja. Tam decydującym czynnikiem są właśnie działania edukacyjne – dodał w rozmowie z LoveKraków.pl.

Zwrócił również uwagę, że edukacja zdrowotna to droga do wprowadzenia skutecznej profilaktyki. – Pacjent musi wiedzieć, na czym polega zdrowa dieta, jak radzić sobie z przyrostem masy ciała czy jak bezpiecznie podejmować aktywność fizyczną – podkreślał. Przypomniał także, że aktywność fizyczna to filar zachowań prozdrowotnych, a jej korzystny wpływ obserwuje się nawet u osób z wielochorobowością.

Szkoła jako miejsce kształtowania postaw

Gabriela Olszowska, małopolska kurator oświaty, podkreśliła, że szkoła odgrywa podstawową rolę w kształtowaniu postaw prozdrowotnych. Jej zdaniem zainteresowanie nowym przedmiotem – edukacją zdrowotną – jest tematem szeroko komentowanym społecznie, a niekiedy także powodem nieporozumień. 

Zwróciła uwagę, że zdarzały się przypadki, w których osoby z zewnątrz próbowały zniechęcać rodziców do zapisania dzieci na zajęcia, a nawet pojawiały się protesty ze strony osób, których nowe lekcje w ogóle nie dotyczyły.

Olszowska przyznała, że gdyby to zależało wyłącznie od niej, edukacja zdrowotna byłaby obowiązkowym przedmiotem. – Potrzebujemy debaty i rozmowy, w której wybrzmi, co zyskujemy, wprowadzając ten przedmiot. Edukacja zdrowotna to dziś praca u podstaw. Ja swoje dzieci bez wahania posłałabym na te zajęcia – podkreśliła.

Zdrowie psychiczne młodzieży w centrum uwagi

Krajowa konsultant w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży, dr Aleksandra Lewandowska, zwróciła uwagę na konieczność wzmocnienia opieki nad zdrowiem psychicznym najmłodszych. 

– Nie ma dobrostanu psychicznego bez opieki nad zdrowiem fizycznym – mówiła. Jej zdaniem przedmiot edukacji zdrowotnej jest w tym kontekście niezbędny.

Lewandowska odniosła się również do trwającej publicznej debaty wokół tego tematu. Jej zdaniem sam fakt sprzeciwu wobec przedmiotu pokazuje, że część dorosłego społeczeństwa nie wykazuje dojrzałości w podejściu do edukacji zdrowotnej.

Głos nauki i potrzeba współpracy

Prof. dr hab. n. med. Piotr Jankowski, współorganizator konferencji, podkreślił, że walka z chorobami cywilizacyjnymi wymaga nie tylko skutecznej diagnostyki i leczenia, lecz także świadomych wyborów dokonywanych na co dzień przez całe społeczeństwo. 

– To właśnie edukacja zdrowotna, prowadzona w przestrzeni publicznej, szkołach i rodzinach, daje szansę na trwałą zmianę stylu życia całych pokoleń. Bez ścisłej współpracy nauki, medycyny i edukacji nie uda się zatrzymać epidemii chorób cywilizacyjnych – zaznaczył.