Kraków z nowymi zabytkami. Mamy pełną listę, również tych z Małopolski

W mijającym roku Małopolska wzbogaciła się o nowe zabytki. Wśród nich są nie tylko budynki. Niektóre wpisy do rejestru nie są prawomocne.

W Małopolsce mamy nowe zabytki

Wpis do rejestru to podstawowa forma ochrony zabyt­ków. W mijającym roku umieszczono w nim m.in. budynek dawnego Hotelu Forum, ale decyzja w tej sprawie nie jest prawomocna, ponieważ właściciel złożył odwołanie.

Poprosiliśmy Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Krakowie o pełną listę obiektów, które zostały wpisane do rejestru w tym roku. 

Publikujemy ją na końcu tego artykułu.

Zasypali stawy

W rejestrze zostały umieszczone m.in. stawy podworskie w Masłomiącej, o których wielokrotnie pisaliśmy. W tym przypadku wpis nie jest prawomocny, ponieważ wpłynęło odwołanie.

Postępowanie dotyczące wpisu zostało wszczęte w połowie czerwca 2024 roku: po tym, jak WUOZ otrzymał informację o prowadzeniu nielegalnych prac, które polegały na zasypywaniu zbiorników.

W ocenie małopolskiego konserwatora zabytków, stawy nie utraciły wartości. Posiadają nadal czytelną formę, oryginalny układ oraz urządzenia wodne, w związku z czym 11 lutego 2025 roku została wydana decyzja o ich wpisie do rejestru.
Jan Kozakowski, rzecznik prasowy WUOZ-u

Jak ostatnio podaliśmy, sprawa nie jest jednak zamknięta. Okazało się, że decyzja WUOZ-u nie jest prawomocna. Odwołanie od niej złożyli właściciele stawów

Jak się dowiedzieliśmy, w efekcie końcem września tego roku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Dawny hotel w rejestrze

W październiku małopolska konserwator zabytków zdecydowała o wpisie do rejestru dawnego hotelu Forum.

Decyzja ta została wydana na podstawie ekspertyzy Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Uznano, że „unikatowość zastosowanych rozwiązań i poparta głosem licznego grona historyków architektury reprezentatywność budynku dla architektury polskiej epoki PRL, która w oczywisty sposób jest już epoką minioną, daje podstawę i zobowiązuje do zachowania go dla przyszłych pokoleń”.

Dawny Hotel Forum
Dawny Hotel Forum
Krzysztof Kalinowski, LoveKraków.pl

Wpis nie jest prawomocny, ponieważ odwołanie złożył właściciel obiektu.

Kolejne kamienice w rejestrze

Jeśli chodzi o Kraków, to w mijającym roku do rejestru zabytków nieruchomych zostały wpisane m.in.: kamienica przy ul. Batorego 1, zespół zabudowy przy ul. Długiej 72 oraz kamienica przy ul. Mikołajskiej 3. 

W tych przypadkach decyzje WUOZ-u są prawomocne.

Wpisy prawomocne (za 2025 rok):

1. Oświęcim – bocznica kolejowa,
2. Kraków – kamienica przy ul. Batorego 1 /Łobzowskiej 20,
3. Uście Solne – budynek mieszkalny przy ul. Młynarskiej 24,
4. Tarnów – Planty Kolejowe przy ul. Dworcowej,
5. Zawoja – Willa Zofijówka,
6. Kraków – zespół zabudowy przy ul. Długiej 72,
7. Krzeszowice – budynek Urzędu Miasta przy ul. Grunwaldzkiej 4,
8. Nowy Sącz – fasada budynku przy ul. Grodzkiej 8,
9. Rudka – cmentarz wojenny,
10. Kraków – kamienica przy ul. Mikołajskiej 3,
11. Lanckorona – dom przy ul. Piłsudskiego 3,
12. Stary Sącz – kapliczka pw. Św. Jana Nepomucena.

Wpisy nieprawomocne, odwołania w toku (za 2025 rok):

1. Tarnów – kościół pw. Krzyża Św.,
2. Masłomiąca – stawy podworskie,
3. Kraków – fasada budynku przy ul. Św. Sebastiana 6,
4. Kraków – Hotel Forum.

Wpisy do rejestru zabytków ruchomych (prawomocne, za 2025 rok):

1. Chełmek – wyposażenie kościoła;
2. Czechówka – kapliczka z figurą Najświętszej Maryi Panny;
3. Harmęże – obraz Najświętszej Maryi Panny i figurka Matki Bożej z kościoła;
4. Kraków – wyposażenie kaplicy pw. Św. Bartłomieja;
5. Kraków, ul. Łobzowska 40 – wyposażenie kościoła karmelitanek bosych;
6. Kraków-Mogiła – rzeźba Chrystusa na krzyżu z opactwa cystersów;
7. Stary Sącz – figurki z szopki bożonarodzeniowej z klasztoru klarysek;
8. Słopnice – organy T. Falla z kościoła;
9. Słupia – figura Św. Franciszka z kapliczki;
10. Szczepanów – organy z kaplicy pw. Narodzenia Św. Stanisława.

Wpisy do rejestru zabytków ruchomych (nieprawomocne, za 2025 rok):

1. Tuchów – kamienny postument z metalowym krzyżem (wpłynęło odwołanie).