Naukowcy z Krakowa rzucają wyzwanie nowotworom. Krok milowy w walce z rakiem piersi?
Co roku rak piersi dotyka 2,3 mln kobiet na świecie i ponad 21 tys. w Polsce. W ciągu dwóch dekad liczba zachorowań wzrosła dwukrotnie, a prognozy na rok 2040 zapowiadają kolejny taki skok.
Ten najczęstszy nowotwór złośliwy odpowiada za niemal co czwartą diagnozę u kobiet (23%). Szansę na przełom dają jednak badania naukowców z Krakowskiego Instytutu Technologicznego, działającego w Sieci Badawczej Łukasiewicz, którzy pracują nad nowymi metodami walki z tą chorobą.
Dopasowane do pacjentek
Celem projektu jest opracowanie nowoczesnych nanoleków dopasowanych do konkretnej osoby. W procesie tym pomoże sztuczna inteligencja, która pod okiem specjalistów będzie analizować indywidualną sytuację zdrowotną pacjentki.
Tworzona w ten sposób terapia będzie niezwykle precyzyjna – uwzględni m.in. profil molekularny nowotworu, choroby współistniejące, historię schorzeń w rodzinie, obciążenia genetyczne, profil immunologiczny, a nawet styl życia i narażenia środowiskowe.
Po otrzymaniu wyników zostaną opracowane spersonalizowane zestawy leków, uwzględniające specyficzną sytuację danej osoby. Efektem prac będzie stworzenie optymalnej kombinacji farmaceutyków, którą dzięki nanoformulacji zamknie się w mikroskopijnych cząsteczkach. Ich rozmiar pozwali na precyzyjną penetrację komórek raka.
Nanocząstki zostaną zaprogramowane tak, by wykrywać wyłącznie te najbardziej agresywne zmiany. Uwalniając lek wewnątrz guza, ochronią jednocześnie resztę organizmu, co znacznie poprawi komfort pacjentki w porównaniu do standardowego leczenia.
Pobrane tkanki
Naukowcy stawiają na modele organoidalne, które powstaną z pobranych od kobiet próbek nowotworowych. Te „mini-guzy” pozwalą precyzyjnie dopasować model leczenia do indywidualnego przypadku jeszcze przed podaniem leku pacjentce.
Taka strategia ma znacząco redukować czas i wydatki potrzebne na wdrożenie nowoczesnych metod do praktyki medycznej.
Projekt powstaje w ścisłej współpracy z ekspertami z Harvardu oraz instytutu w Saragossie. Badania są finansowane z funduszy europejskich (program FENG) w ramach grantu FIRST TEAM przyznanego przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej.
