„Nie może rządzić ktoś zza pleców”. Księża mówią, czego oczekują od kard. Rysia

Ksiądz Roman, proboszcz w jednej z podkrakowskich miejscowości, zwraca uwagę, że dotąd „zbyt długo oczekiwało się na spotkanie z metropolitą”.

 – Minęły czasy kard. Macharskiego, kard. Dziwisza, kiedy z każdą sprawą można było wejść do niego niemal prosto z ulicy. Mam nadzieję, że teraz kontakt, bez pośredników i bez wielomiesięcznego oczekiwania na indywidualną rozmowę, będzie możliwy. Liczę, że kard. Ryś będzie dla nas dostępny – mówi.

Duchowny pracujący jako kapelan w jednym ze szpitali przyznaje: – Brakowało mi ojcowskiego podejścia arcybiskupa. Zajmował się wieloma sprawami obecnymi w debacie publicznej – moralnymi, etycznymi, co jest ważne, ale nam zabrakło jego zainteresowania tym, co dzieje się wewnątrz archidiecezji. Kościół w swojej strukturze funkcjonuje jak rodzina: jesteśmy dziećmi, które mają ojca i zwierzchnika w osobie metropolity. Do którego mogą przyjść ze swoimi problemami. Chcę wierzyć, że teraz tak będzie. 

Z kolei ks. Józef, obchodzący w maju 40-lecie kapłaństwa, zwraca uwagę na inne kwestie. 

– Kard. Grzegorz był stosunkowo krótko w archidiecezji łódzkiej, a mimo to zrobił wiele. U nas też potrzeba zmian. Dobrym ruchem było powołanie komisji badającej nadużycia seksualne duchownych. W Krakowie również mamy ten problem. Choć nie mówi się o tym głośno, to istnieją księża, wobec których pojawiają się takie zarzuty. W rozmowach, również w konfesjonale, słyszałem o sytuacjach przekroczenia granic czy nawet molestowania. Uważam, że to powinna być jedna z pierwszych decyzji nowego metropolity – powołanie podobnej komisji. Potrzebne są również zmiany personalne w kurii – zaznacza. 

„On sam jest ofiarą”

Zapytany jakie konkretnie ma na myśli, odpowiada krótko: – Pani wie o kogo chodzi. Do tej pory był nietykalny. Funkcji i gremiów nazbierał tyle, że sam nie zdaje sobie sprawy z odpowiedzialności, jaka na nim ciąży. 

– Ryś nie pozwoli, by archidiecezją rządzono za jego plecami – podkreśla ks. Józef.

I dodaje, że nie zgadza się z zarzutami stawianymi abp. Jędraszewskiemu w kontekście zarządzania metropolią. – On sam jest ofiarą. Dał się zmanipulować pewnym osobom, przez co te osiem lat wyglądało tak, jak wyglądało – kończy.

Duszpasterz związany z bazyliką Mariacką nawiązuje do sprawy ks. Dariusza Rasia, o której pisaliśmy tutaj. 

– Wierzę, że kierowany dobrymi intencjami kard. Ryś odbuduje nadszarpniętą opinię Darka. Bo choć część zarzutów może mieć pokrycie w faktach, to nie można dalej niszczyć księdza, który ma na swoim koncie wiele zasług. Tych nie wolno przekreślać.

Filip [imię zmienione na prośbę rozmówcy – przyp. red.], który – gdyby pozostał w kapłaństwie – dziś świętowałby piątą rocznicę święceń.

 – Moja pierwsza parafia była trudnym doświadczeniem. Półtorej etatu katechezy, przygotowanie do bierzmowania, prowadzenie strony parafialnej, codzienny dyżur w konfesjonale, ministranci, oaza, schola. Za dużo tego było. Proboszcz mówił, że to „zaprawa w boju”, nie przyjmując moich argumentów. Szybko przyszło wypalenie. Chciałem prosić o przeniesienie, ale kiedy umawiałem się na rozmowę z metropolitą, wypytywano mnie o temat spotkania, a potem mnie wyśmiano – że mam się „nie mazać” i „zakasać rękawy”. Nie udało się spotkać. Nie dałem rady dalej funkcjonować w takiej strukturze – wspomina. 

Filip w nominacji kard. Grzegorza Rysia widzi szansę na nowe otwarcie w krakowskim kościele. – Kiedy dowiedziałem się, że wraca do nas kard. Ryś, pierwszą myślą były zmiany w kurii. Bo jeśli nadal będą rządzić zza pleców, nic się nie zmieni – mówi. 

Inny ksiądz stwierdza krótko: – Ryś ma jedno zadanie: odbudować zaufanie do osoby metropolity. Musi pokazać swoją samodzielność i być decyzyjny.

Od kilku lat w Polsce obserwuje się spadek liczby powołań. Zwraca na to uwagę ks. Grzegorz: 

– To ważne zadanie, by pokazać, że ta droga życia jest naprawdę atrakcyjna i daje możliwość spełnienia. To jak z samolotami: jeden spadnie i wszyscy o nim mówią, a o tych, które latają, nikt nie wspomina. Dziś percepcja duchownych jest negatywna i młodzi się zniechęcają. Kard. Ryś, jako osoba otwarta i dialogiczna, może to zmienić i sprawić, że znów zapukają do seminariów. 

Były duszpasterz akademicki dodaje: – Nie może być tak, że w kurii rządzi jeden człowiek, i nie jest to metropolita. W rękach jednego księdza nie mogą być finanse i decyzje personalne.

Chodzi o ks. Łukasza Michalczewskiego – proboszcza parafii św. Floriana, ekonom Archidiecezji Krakowskiej, rzecznika archidiecezji, członka Rady Kapłańskiej i Rady Duszpasterskiej, koordynatora zespołu przygotowującego uroczystości archidiecezjalne, administratora strony internetowej archidiecezji, pełnomocnika Arcybractwa Miłosierdzia, kapelana Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie, członka Rady Fundatorów Fundacji Pomocy Osobom Niepełnosprawnym w Stróżach, wicedziekana dekanatu Kraków-Centrum oraz duszpasterza Kolejarzy Archidiecezji Krakowskiej.

Niejednoznaczny bilans rządów abp. Jędraszewskiego

Z duchownymi, z którymi udało nam się porozmawiać, powraca również wątek oceny ośmioletniej posługi abp. Marka Jędraszewskiego, która, jak się okazuje, wcale nie jest jednoznaczna. 

Choć wielu kapłanów wskazuje na brak bezpośredniego kontaktu, trudności komunikacyjne czy wpływ osób trzecich na podejmowane decyzje, pojawiają się też głosy podkreślające jego konsekwencję w kwestiach doktrynalnych, zdecydowaną obecność w debacie publicznej oraz przekonanie części duchowieństwa, że sam metropolita padł ofiarą niekorzystnych układów personalnych. Tę ambiwalencję widać zarówno w krytyce, jak i w pewnej lojalności wobec ustępującego arcybiskupa.

20 grudnia w Katedrze Wawelskiej odbędzie się ingres kard. Grzegorza Rysia. Tego dnia oficjalnie obejmie on urząd metropolity krakowskiego.