Rewitalizacja z “twistem”. List sprzed 128 lat i nowa tożsamość ul. Prochowej
W centrum Krakowa trwa dziś dyskusja o tym, jak zmienia się współczesne miasto i jak łączyć ochronę dziedzictwa z potrzebą nowoczesności. Pretekstem do niej stała się wystawa „3. dekada. Architektura Krakowa 2020–2030”, przygotowana z inicjatywy Głównego Architekta Miasta, Janusza Sepioła. Ekspozycja na Placu Szczepańskim pokazuje, że Kraków coraz śmielej wychodzi poza tradycyjną konserwację zabytków, tworząc projekty, które budują dialog między przeszłością a przyszłością.
Nie tylko modernizacja
Jednym z przykładów tej nowej miejskiej wrażliwości jest SoHo Residence przy ul. Prochowej 8 – inwestycja, która pokazuje, że rewitalizacja może być nie tylko techniczną modernizacją, ale także twórczym gestem odnowy miejsca. Butikowy projekt – tworzony etapami – łączy adaptację historycznej zabudowy z nowymi funkcjami, współczesnymi rozwiązaniami architektonicznymi i sztuką w przestrzeni wspólnej. – Stawiamy na „miękkie” elementy przemiany: otwartość dziedzińców, sztukę site-specific, a także narrację o przeszłości miejsca. To właśnie ta ostatnia warstwa okazała się kluczowa w procesie rewitalizacji przy Prochowej 8. Od początku zależało nam, by nie tylko odnowić strukturę budynku, ale też przywrócić jego tożsamość. Wierzymy, że architektura może być nośnikiem emocji, historii i wspólnoty – nie tylko formą, ale też treścią. Dlatego każdy etap prac był okazją do odkrywania śladów przeszłości i włączania ich w nową opowieść o tym miejscu. Jednym z najbardziej poruszających momentów była chwila, gdy podczas prac natrafiliśmy na list budowniczych z 1897 roku – mówi Artur Tłustochowski, Prezes Terra Casa.
List z przeszłości
List budowniczych okazał się nie tylko historyczną ciekawostką, ale też symbolicznym pomostem między epokami. Dziś jego wielkoformatowy przedruk zdobi sień przy wejściu do SoHo Residence II, przypominając o ludziach, którzy tworzyli to miejsce ponad wiek temu. Treść, spisana odręcznie przez ówczesnych fundatorów i wykonawców, zawierała nie tylko nazwiska i daty, ale również przesłanie o wspólnocie, pracy i nadziei. Dziś, 128 lat później, ten głos z przeszłości rezonuje w nowoczesnych murach inwestycji. – Ten gest ma znaczenie większe niż dekoracja: to most między XIX-wiecznym warsztatem a XXI-wiecznym standardem życia, materialny dowód na ciągłość miejsca i ludzi, którzy je współtworzyli. Dlatego zależało nam, by nie zatrzeć śladów przeszłości, lecz je wydobyć i wpleść w nową narrację. List, który odnaleźliśmy, stał się punktem wyjścia do refleksji nad tym, czym jest rewitalizacja w głębokim sensie – nie tylko jako proces budowlany, ale jako akt szacunku wobec historii - mówi Grzegorz Kopeć, Kierownik Projektu Terra Casa.
Sztuka nośnikiem zmian
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych akcentów SoHo Residence stał się również fluorescencyjny mural autorstwa krakowskiej artystki Anny Sermak, nagrodzony w ogólnopolskim konkursie „Modernizacja Roku i Budowa XXI wieku”. Dzieło, widoczne zarówno w dzień, jak i w nocy dzięki specjalnym farbom, zmienia swój charakter w zależności od oświetlenia. Poza tym podczas prac konserwatorskich udało się zachować dawny piec kaflowy i przepiękną polichromię na stropie klatki schodowej. Oba elementy zostały odrestaurowane i z powrotem wkomponowane w przestrzeń wspólną budynku. – Rewitalizacja to nie tylko wielkie gesty, ale także troska o drobne elementy materialnego dziedzictwa. To właśnie taki model, łączący architekturę, sztukę, historię i codzienną funkcjonalność, pozwala budować miejsca, które są nie tylko użytkowe, ale też znaczące – mówi Artur Tłustochowski, Prezes Terra Casa.
Więcej na temat inwestycji można znaleźć na stronie Sohoresidence.pl oraz na kanale YouTube Terra Casa, gdzie dostępne są filmy prezentujące krakowski projekt oraz tło jego rewitalizacji.
