Perły Kazimierza: Synagogi Tempel i Izaaka ocalone przed katastrofą
Postęp prac w krakowskich synagogach
Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie odebrała kolejny etap prac przy dwóch wyjątkowych zabytkach: synagodze Tempel oraz synagodze Izaaka. Oba obiekty, od lat wymagające pilnej interwencji, są poddawane kompleksowej konserwacji współfinansowanej przez Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Krakowa i budżet miasta.
W synagodze Tempel sfinalizowano drugi rok zadania „Kontynuacja konserwacji słupów galerii wewnętrznej”. To część szeroko zakrojonych prac ratunkowych, które, jak relacjonuje nadzorujący je Marcin Hejkowski, rozpoczęły się od interwencji konstrukcyjnych ratujących budynek przed katastrofą.
– Przede wszystkim zaczęliśmy od prac konstrukcyjnych, które zabezpieczyły całą synagogę przed, dosłownie, zawaleniem. Było bardzo źle, głównie z więźbą dachową – podkreśla w rozmowie z LoveKraków.pl.
Dzięki temu możliwe było przystąpienie do konserwacji słupów w obrębie empor [rodzaj galerii wznoszonej głównie w świątyniach w celu powiększenia powierzchni lub wydzielenia przestrzeni dla określonej grupy osób - przyp. red.] i naw. – Wszystkie te słupy zostały odrestaurowane, przywróciliśmy pierwotną dekorację – dodaje.
Kolejne lata przyniosą renowację ścian i bogatej dekoracji sztukatorskiej, w tym w obrębie Aron ha-kodesz [arka, w której przechowywane są zwoje Tory - przyp. red.].
Zapytany o to, jak długo potrwają prace, nadzorujący projekt, odpowiada: – Żeby to rzetelnie doprowadzić do porządnego stanu to jest to kwestia co najmniej dwóch lat – trzech lat – ocenia Hejkowski.
Wzmocnienie sklepienia w synagodze Izaaka
Równolegle zakończono odbiór prac w ramach zadania „Wykonanie wzmocnień konstrukcyjnych sklepienia – II rok realizacji PWE” w synagodze Izaaka przy ul. Jakuba 21. Tu również najważniejsze było ratowanie struktury, która znajdowała się w stanie krytycznym.
– Było bardzo duże zagrożenie zawalenia sklepienia. Były one prowadzone wręcz z nakazu konstrukcyjnego – wyjaśnia konserwator.
Prace konstrukcyjne połączono z zabezpieczaniem naruszonych dekoracji. – Na chwilę obecną robimy tylko konserwację techniczną (…). Konserwacja estetyczna będzie zależna od tego, jak wyjdą badania w kierunku polichromii – wskazuje Hejkowski.
Jeżeli prowadzone analizy potwierdzą możliwość rekonstrukcji oryginalnych barw i wzorów, zostaną one odtworzone. W przeciwnym wypadku zachowane ślady polichromii pozostaną wyeksponowane.
Choć oba obiekty dzieli styl i historia, łączy je wspólny mianownik: pilne działania zabezpieczające, które umożliwiają ich dalsze, wieloetapowe odnawianie.
