Operacje w 3D. UJ i Szpital Uniwersytecki testują nowy system
Jak działa system operacji w 3D
Nad technologią zdalnej komunikacji przestrzennej pracował zespół z Centrum Medycyny Cyfrowej i Robotyki UJ Collegium Medicum.
System tworzy cyfrowy trójwymiarowy model sali operacyjnej i transmituje obraz w czasie rzeczywistym do osób znajdujących się poza szpitalem. Dzięki temu specjaliści w różnych lokalizacjach mogą śledzić przebieg zabiegu tak, jakby przebywali w tej samej przestrzeni.
Model 3D powstaje na podstawie danych z zestawu kamer rozmieszczonych wokół stanowiska pracy oraz gogli rozszerzonej rzeczywistości, z których korzysta operator. Jednostka obliczeniowa integruje i synchronizuje informacje, odwzorowując położenie obiektów i relacje między nimi na sali.
Użytkownik może zmieniać punkt obserwacji, przybliżać wybrane fragmenty i analizować działania z różnych perspektyw.
Zdalne konsultacje na sali operacyjnej
Jedną z funkcji systemu jest możliwość nanoszenia przez zewnętrznego eksperta oznaczeń bezpośrednio w cyfrowym modelu sali. Mogą to być punkty, strzałki, znaczniki lokalizacyjne czy krótkie adnotacje przypisane do konkretnych miejsc lub urządzeń. Informacje te są następnie wyświetlane w goglach operatora jako elementy rozszerzonej rzeczywistości.
W praktyce ekspert konsultujący zabieg z innego miasta lub kraju może wskazać konkretny instrument albo obszar pola operacyjnego, a osoba przeprowadzająca zabieg zobaczy tę wskazówkę dokładnie w właściwym miejscu. Twórcy systemu podkreślają, że ogranicza to ryzyko nieporozumień wynikających wyłącznie z komunikacji werbalnej i usprawnia przekazywanie rekomendacji podczas zabiegu.
Nowe narzędzie dla studentów medycyny
Rozwiązanie zostało pomyślane także jako wsparcie edukacji medycznej. Zarejestrowany trójwymiarowy obraz sali operacyjnej może być wykorzystywany jako materiał dydaktyczny – pokazuje nie tylko samo pole zabiegowe, ale również organizację pracy zespołu, przepływ informacji, przygotowanie procedur i czynności wykonywane poza ciałem pacjenta.
Studenci i szkolący się lekarze mogą analizować ten sam zabieg z różnych punktów widzenia. Oglądają, jak personel korzysta z narzędzi, w jaki sposób komunikują się członkowie zespołu i jak organizowana jest praca w środowisku klinicznym. Twórcy podkreślają, że materiały archiwalne zarejestrowane w tej technologii również mogą być odtwarzane wielokrotnie, z różnych perspektyw.
Dokumentacja zabiegu i inne zastosowania
System może uzupełnić tradycyjne metody dokumentowania przebiegu operacji. Obecnie większość materiałów archiwizacyjnych skupia się na samym polu zabiegowym. Cyfrowy model sali operacyjnej pozwala rejestrować także działania pozostałych członków zespołu i szerszy kontekst zdarzeń, co może być ważne przy późniejszej analizie procedur.
Choć technologia powstała przede wszystkim z myślą o medycynie, jej twórcy wskazują, że może zostać wykorzystana także w innych dziedzinach. System może wspierać zdalną diagnostykę, serwisowanie skomplikowanych urządzeń, szkolenia specjalistyczne, działania ratownicze czy procesy przemysłowe wymagające precyzyjnej komunikacji przestrzennej.
W najbliższym czasie planowane jest mapowanie przestrzeni sal operacyjnych w Centralnym Bloku Operacyjnym Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, które pozwoli sprawdzić działanie systemu w rzeczywistych warunkach klinicznych.
