Radioaktywny emanator znaleziony podczas sprzątania. Do czego służył?

Wojewódzki inspektor sanitarny Andrzej Hawranek zdradził nam niedawno, że kilka miesięcy temu na terenie Krakowa przy okazji sprzątania budynku gospodarczego na terenie jednej z posesji, został znaleziony radioaktywny przedmiot codziennego użytku.

– „Pojemnik” trafił do Instytutu Fizyki Jądrowej PAN, a następnie został przekazany do muzeum. Na początku XX wieku uważano, że rad pozytywnie wpływa na zdrowie i urodę – powiedział Hawranek.

Zwróciliśmy się do IFJ PAN z pytaniem o szczegóły. Naukowcy odesłali nas do opracowania, jakie opublikowali 21 stycznia. Jak się okazuje, laboratorium otrzymało informacje w tej sprawie od sanepidu w czerwcu zeszłego roku.

Pracownicy laboratorium po zapoznaniu się ze znaleziskiem, stwierdzili, że to „stary emanator radonowy, zawierający źródło promieniotwórcze radu (Ra-226)”. – Po wykonaniu pomiarów mocy dawki promieniowania gamma i pomiarów stężenia radonu (Rn-222) zalecono odpowiednie zabezpieczenie miejsca przechowywania emanatora i odpowiednie wietrzenie pomieszczenia – informują autorzy opracowania, Jadwiga Mazur oraz Krzysztof Kozak.

Do czego służył emanator?

Następnie urządzenie zostało pozbawione źródła radu, poddane dekontaminacji i oczyszczone. Okazało się, że to emenator „Erko”, wyprodukowany przez Berliner Radium Aktiemgesellschaft. Z wyglądu przypomina samowar do parzenia herbaty. Problem w tym, że był nieco bardziej szkodliwy.

Jak informuje IFJ PAN emanatory zawierały sole radu umieszczone w kapsule metalowej z otworami umożliwiającymi kontakt z wodą wlewaną do górnej części naczynia. Skracając szczegółowy opis, ostatecznie korzystający z urządzenia mieli do dyspozycji wodę radanową. Była ona używana w celach leczniczych – zarówno w postaci do spożywania, jak i do kąpieli.

– Urządzenia tego typu cieszyły się w tych latach dużą popularnością i były produkowane oraz sprzedawane w różnorodnych wzorach – przypominają autorzy opracowania.

Emanator można obejrzeć w laboratorium IFJ PAN. Jest to możliwe po wcześniejszym umówieniu wizyty.