Remont za 56 mln zł. Biblioteka Czartoryskich zmienia oblicze

Biblioteka Książąt Czartoryskich w Krakowie przechodzi największą modernizację w swojej historii. Remont za ponad 56 mln zł ma ją otworzyć na szeroką publiczność.

Muzeum Narodowe realizuje projekt, który ma nie tylko unowocześnić budynek, lecz także zabezpieczyć i udostępnić jedną z najcenniejszych kolekcji bibliotecznych w Polsce. To za sprawą środków z programu FEnIKS. 

– To szeroki i trudny pod względem budowlanym projekt, ale przez główne trudności udało nam się już przejść – podkreślał podczas konferencji prasowej podsumowującej rok 2025 Wiesław Sawa, zastępca dyrektora MNK ds. zarządzania. 

Jak podkreślał Sawa, szczególnie wymagające były kwestie związane z możliwą ingerencją archeologiczną, zwłaszcza na dziedzińcu, a sam remont i nowy pomysł na przyszłość biblioteki od początku były dla muzeum priorytetem.

Biblioteka Czartoryskich
Biblioteka Czartoryskich
Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

Od zaplecza naukowego do miejsca spotkań

Siedziba biblioteki mieści się w budynku wzniesionym w latach 60. XX wieku specjalnie dla unikatowych zbiorów Czartoryskich. Od tamtej pory obiekt nie doczekał się gruntownej modernizacji. Prace budowlane ruszyły w marcu 2024 roku i mają zakończyć się do końca 2027 roku.  Za te odpowiedzialny jest główny wykonawca robót budowlanych firma RE-Bau Spółka z o.o..

Po remoncie gmach zostanie dostosowany do współczesnych standardów przechowywania zbiorów i obsługi zwiedzających. 

Jak przekazała nam rzeczniczka Muzeum Narodowego w Krakowie, Izabela Rak, biblioteka stanie się w pełni dostępna dla osób z niepełnosprawnościami: od strony wewnętrznego dziedzińca powstanie nowa klatka schodowa z windą. 

Zaplanowano także uruchomienie kawiarni. Jak podkreślają przedstawiciele muzeum, zmieni się również funkcja samego miejsca: dotąd służącego głównie badaczom, a w przyszłości otwartego szerzej dla mieszkańców Krakowa.

Biblioteka Czartoryskich
Biblioteka Czartoryskich
Krzysztof Kalinowski/LoveKraków.pl

Zabezpieczenie zbiorów 

Równolegle z remontem prowadzona jest konserwacja i digitalizacja zbiorów. Na czas prac kolekcję przeniesiono do innych oddziałów MNK oraz do Zamku w Spytkowicach. W Pracowni Konserwacji Papieru i Skóry zakończono już prace przy 41 obiektach, a 56 dzieł zdigitalizowano, wykonując ponad 47 tys. zdjęć udostępnionych w bibliotece cyfrowej MNK. 

Biblioteka Książąt Czartoryskich powstała w XVIII wieku z inicjatywy księcia Adama Kazimierza Czartoryskiego. Liczy dziś ponad 230 tys. woluminów, w tym bezcenne stare druki, średniowieczne i nowożytne rękopisy iluminowane oraz dokumenty takie jak przywilej koszycki, przywilej jedlneński czy akt Hołdu Pruskiego. 

Jednym z cenniejszych obiektów, znajdującym się w zasobie Biblioteki jest „De revolutionibus…” Mikołaja Kopernika w oprawie z biblioteki Zygmunta Augusta oraz Złoty kodeks pułtuski z XI wieku.