Rok 2016 w wielickiej kopalni

Wieliccy górnicy rok podsumowują wcześniej niż inni – przy okazji górniczego święta. Mijający 2016 był czasem intensywnej pracy nie tylko pod względem turystycznym i uzdrowiskowym, ale także górniczym. Bez nieustannego trudu, kilkuset górników pracujących nad zabezpieczaniem i ochroną podziemnego zabytku, bezpieczne i szerokie udostępnianie atrakcji nie byłoby możliwe.

Turystycznie i z pielgrzymką

O fenomenie popularności podziemnego zabytku świadczy jego unikatowość na światową skalę, ale też fakt, iż goście czują się w nim komfortowo i bezpiecznie, chcą tu powracać, polecają innym. – Z początkiem grudnia liczba zwiedzających trasy kopalni przekroczyła 1,5 mln – to ponad 170 tysięcy zwiedzających więcej niż w analogicznym okresie roku ubiegłego (o 13% więcej). Obok Polaków (52% turystów) kopalnię najchętniej odwiedzali Brytyjczycy, Włosi, Niemcy, Francuzi, Hiszpanie. Pierwszą dziesiątkę zamykają: Amerykanie, Norwegowie, Koreańczycy, Węgrzy i Szwedzi – mówi Damian Konieczny, Prezes Zarządu Kopalni Soli „Wieliczka” Trasa Turystyczna. Największą popularnością cieszyły się: Trasa Turystyczna, Trasa Górnicza, Szlak Pielgrzymkowy i Solilandia (dla dzieci).

Do sukcesu zapewne przyczyniły się m.in. Światowe Dni Młodzieży – w ciągu kilkunastu dni odwiedziło podziemia 78 tysięcy pielgrzymów z całego świata. – Od kwietnia 100 m pod ziemią turystów i pielgrzymów (na tafli solankowego jeziora) witało logo ŚDM, a od grudnia w nadszybiu szybu Regis zobaczyć można drewniany krucyfiks, autorstwa górników-rzeźbiarzy, poświęcony przez papieża Franciszka podczas lipcowego spotkania młodych w Brzegach k. Wieliczki – dodaje Prezes Konieczny.

Pod ziemię i do tężni po zdrowie

Do Wieliczki chętnie zaglądają nie tylko turyści i pielgrzymi, ale też kuracjusze. Dzięki leczniczym właściwościom podziemnego mikroklimatu działalność rozwija Uzdrowisko kopalni. Dużą popularnością w tym roku cieszyły się w nim nie tylko kilkunastodniowe pobyty rehabilitacyjno-lecznicze (z NFZ lub odpłatne), ale także kilkugodzinne (Zdrowa Sobota) lub nocne (Zdrowy Sen), na które można wybrać się bez skierowania – rodzinnie czy w gronie znajomych. Wspomniana Zdrowa Sobota to tegoroczna nowość: program łączący wypoczynek, rekreację oraz profilaktykę. Nowością jest też Program Rehabilitacji Głosu dla nauczycieli, mówców, wykładowców. Dużą popularnością cieszyła usytuowana w Parku św. Kingi tężnia solankowa. Z leczniczych inhalacji skorzystało o 6 % więcej osób niż w roku ubiegłym (o 160 tysięcy osób więcej).

Na ciekawe wydarzenie

Kopalnia tętniła życiem także dzięki wydarzeniom i imprezom – w mijającym roku odbyło się ich w kopalni ponad 300. Były cykliczne koncerty, prestiżowe konferencje, bankiety, bale, sportowe gale, a nawet podziemny turniej gier  komputerowych. Nie zabrakło wydarzeń o charakterze społecznym, jak rodzinny Dzień Dziecka w Parku św. Kingi, bicie rekordu Guinnessa pod ziemią czy odblaskowy piknik przy tężni z udziałem uczniów ze Szkoły nr 2 w Wieliczce.

W trosce o bezpieczeństwo

– Udostępnianie zabytku tak licznej rzeszy osób nie byłoby możliwe bez ciągłej pracy górników. Są oni stale pod ziemią obecni mimo zakończenia, przed wielu laty, wydobycia soli. Turystom, gościom, kuracjuszom udostępnionych jest 4% wyrobisk o charakterze zabytkowym, a górnicy pod stałą kontrolą mają też pozostałe 96% wyrobisk (komór i chodników), zarówno tych najcenniejszych, jak i podlegających likwidacji – wyjaśnia Tomasz Broniowski, Dyrektor Biura Spółki Kopalnia Soli „Wieliczka” SA. Górnicy ograniczają zagrożenia naturalne (wynikające z ciągłej „pracy” górotworu), a także usuwają skutki wielowiekowej eksploatacji soli – poprzez renowację wyrobisk zabytkowych (obudowy drewniane, kotwienie, przebudowy) oraz likwidację niezabytkowych pustek (wypełnianie piaskiem lub mieszaninami iniekcyjnymi). W ten sposób zapewniają coraz wyższy poziom bezpieczeństwa podziemiom i miastu, gościom oraz mieszkańcom.

Prowadzone w 2016 roku działania zabezpieczające (renowacyjne) to kilkanaście dużych projektów, część z nich to działania wieloletnie. Zabezpieczano zabytkowe wyrobiska m.in. zespoły komór Margielnik, Geramb, Żralski, komory Hunka, Gaisrück, Saurau, Wessel, Dworzec Gołuchowskiego, chodnik Świętosławskie, poprzecznię Powroźnik, podłużnię Król Saski. W ramach likwidacji niezabytkowych pustek poeksploatacyjnych kontynuowano zasypywanie piaskiem (metodą podsadzania z powierzchni) niezabytkowej wschodniej części kopalni, a także prowadzono działania zmierzające do wodoszczelnej likwidacji rejonu Kloski-Colloredo oraz poziomu IX (najgłębszego w kopalni). Prowadzono także działania modernizacyjne infrastruktury podziemnej, szybowej i naziemnej.

– Zakres działań uzależniony jest od dotacji państwowej i z innych źródeł, ale także wypracowanych środków własnych. Te ostatnie pochodzą nie tylko ze sprzedaży soli (w 2016 roku: 10 tys. ton powstałych w efekcie utylizacji wód zasolonych), ale również działalności turystycznej. Można powiedzieć, że każdy turysta ma swój wkład w zachowanie bezcennego dziedzictwa – dodaje Dyrektor Broniowski

Plany na najbliższe lata

Strategiczne podejście do bezpieczeństwa, ochrony podziemi i środowiska nadaje priorytet działaniom w rejonie szybu Daniłowicza, głównego wejścia do kopalni. Jednym z realizowanych projektów jest odtworzenie, znajdującego się w sąsiedztwie szybu Daniłowicza, szybu Paderewski, który uruchomiony zostanie w 2018 roku. Szyb ten powstał w 1812 roku. Sięga I poziomu kopalni (ok. 64 metry). Zabezpieczany i przebudowywany jest z uwagi na pogarszający się stan techniczny, a prace prowadzone są  ze środków własnych i Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska. Powstanie w nim także przedział schodowy, co pozwoli na jego wykorzystanie jako alternatywnego połączenia powierzchni z wyrobiskami Trasy Turystycznej, dzięki czemu zwiększy się bezpieczeństwo osób przebywających w jej wyrobiskach.

W tym roku powstała także koncepcja Centrum Obsługi Turystów, którego budowa ruszy najwcześniej w 2018 roku. Będzie on trzykondygnacyjnym obiektem, wkomponowanym w naturalną skarpę na skraju Parku św. Kingi i pokrytym tzw. zielonym dachem. Planowane w nim funkcjonalne rozwiązania poprawią logistykę obsługi i prowadzenia ruchu ludzi, a przede wszystkim pozwolą na bezpieczny rozwój obiektu.