Smród przenika przez zamknięte okna. Tu znacząco nasiliły się „incydenty odorowe”

– Na terenie dzielnic XII Bieżanów-Prokocim i XIII Podgórze znacząco nasiliły się tzw. „incydenty odorowe”. Zjawisko to przybiera na sile zarówno pod względem częstotliwości, jak i zasięgu oddziaływania. Niepokojące jest, że uciążliwość zapachowa zaczęła być zgłaszana w obszarach, w których dotąd problem ten nie występował – informuje radny Łukasz Gibała (Kraków dla Mieszkańców).

Radny wskazuje przede wszystkim na Płaszów, osiedle Kabel, Rybitwy, Złocień oraz Zabłocie i Stare Podgórze.

Radny Gibała zwraca uwagę, że potrzeba wdrożenia skutecznych działań, aby powstrzymać odór we wspomnianych dzielnicach miasta.

„Sprawa niebudząca żadnych wątpliwości”

Wiceprezydent Stanisław Mazur podkreśla, że konieczność ograniczenia uciążliwości odorowych na obszarze południowo-wschodniej części miasta jest sprawą niebudzącą żadnych wątpliwości. Mimo to – jak ocenia – jest to problem skomplikowany – pod względem prawnym i technologicznym.

– Należy mieć również na uwadze fakt, że modernizacja procesów technologicznych, hermetyzacja obiektów itp. powodujących uciążliwości wymaga nakładów finansowych i ich realizacja nie zawsze może nastąpić w trybie natychmiastowym – podkreśla. 

Miasto walczy z tym od lat

Wiceprezydent Krakowa Stanisław Mazur zapewnia, że miasto od wielu lat realizuje politykę, która ma przeciwdziałać uciążliwościom odorowym. Jak również zaznacza, na terenach wspomnianych przez radnego Gibałę, zlokalizowane są zakłady, których charakter działalności często stwarza sytuacje lub warunki, w których uciążliwe zapachy mogą być rozprzestrzeniane. 

Mowa o zakładach przetwarzających odpady, oczyszczalni ścieków i zakładach garbarskich.

– Zakłady posiadają decyzje zezwalające na prowadzenie działalności dotyczącej gospodarki odpadami wydane przez marszałka województwa małopolskiego – tłumaczy Mazur i zapewnia, że to właśnie marszałek jest uprawniony do kontrolowania tych podmiotów.

– Ponadto Inspekcja Ochrony Środowiska w ramach ustawowych działań prowadzi kontrole oraz inne czynności wobec podmiotów gospodarczych w celu sprawdzenia, czy prowadzona przez nich działalność jest zgodna z przepisami prawa – dodaje.

To problem całego kraju

Stanisław Mazur nie ma wątpliwości, że to problem, z którym boryka się cały kraj, ponieważ uciążliwości zapachowe wciąż nie są uregulowane prawnie. – Emisje zapachowe nie są zdefiniowane liczbowo, a ich ocena ma charakter indywidualny i subiektywny – tłumaczy.

Zespół zbierze się w październiku

Zastępca prezydenta wylicza, że w  Krakowie z tym problemem walczy chociażby powołany przed laty Zespół Zadaniowy ds. ograniczenia uciążliwości odorowej na terenie południowo-wschodniej części Krakowa. Pracują w nim m.in. przedstawiciele instytucji i organów, których kompetencje umożliwiają podjęcie przewidzianych prawem kroków, które pozwolą ograniczyć, a docelowo wyeliminować uciążliwości zapachowe. 

Pisma, częstsze zmywanie ulic …

Ostatnie posiedzenie zespołu miało miejsce 28 kwietnia. W ostatnim czasie zespół przesłał pismo do Ministerstwa Klimatu i Środowiska z apelem o zintensyfikowanie prac w zakresie przygotowania propozycji rozwiązań prawnych dotyczących uciążliwości odorowych. 

Od lipca do września w Krakowie przeprowadzono pilotażowy program polegający na częstszym myciu ulic przez Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania.

Na początku roku zorganizowano też ponowne spotkania z przedsiębiorcami, którzy informowali o planach przedsiębiorstw oraz o podjętych i planowanych w przyszłości działaniach, mających na celu ograniczenie uciążliwości odorowej.

Stanisław Mazur zapewnia, że zespół zadaniowy zbierze się jeszcze w październiku.

Drony kontrolują sytuację?

Strażnicy miejscy za pomocą drona prowadzą monitoring uciążliwości odorowych emitowanych przez zakłady. 

– Powstałe w ramach monitoringu filmy od lat na bieżąco są przekazywane do Wydziału Środowiska, Klimatu i Powietrza UMK oraz Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w celu analizy. Podobna sytuacja ma miejsce ze zgłoszeniami mieszkańców, które wpływają do Straży Miejskiej Miasta Krakowa – wylicza Mazur.

Jak idą inwestycje Wodociągów Miasta Krakowa?

Dotychczas zrealizowano m.in. inwestycje związane z hermetyzacją i dezodoryzacją: stacji zlewnej, głównych kolektorów dopływowych - płaszowskiego oraz bieżanowskiego wraz z budową wielostopniowej stacji dezodoryzacji w rejonie kolektora bieżanowskiego, stacji krat, pompowni ścieków surowych, koryta pomiarowego i zbiorników osadu wraz z budową.

W roku 2024 rozpoczęto prace związane z modernizacją i hermetyzacją osadnika wstępnego nr 4. Obecnie trwa montaż przykrycia osadnika, którego zakończenie planuje się na IV kwartał 2025r. 

Prace zakończą się w 2028 roku

Mazur zapewnia, że ograniczanie oddziaływania zapachowego części mechanicznej oczyszczalni Płaszów kontynuowane będzie systematycznie w kolejnych latach poprzez hermetyzację i dezodoryzację: pozostałych trzech osadników wstępnych, piaskowników, komór, kanałów i pompowni, budowę stacji dezodoryzacji powietrza oraz opomiarowania emisji i sterowania.

Ostatecznie wszystkie zadania mają się zakończyć w 2028 roku. Wiceprezydent wylicza, że rozpoczęcie prac zaplanowano na I kwartał 2026 r.

Problemy diagnozowane na bieżąco

Polegają one na czyszczeniu kolektorów z osadów ściekowych, jeżeli zostanie potwierdzone ich zaleganie, monitoringu stężenia siarkowodoru bezpośrednio w kolektorze.

W lipcu 2025 r. został rozbudowany obszar pomiarowy: obecnie na sieci zamontowanych jest 28 czujników do pomiaru stężenia siarkowodoru, ze szczególnym uwzględnieniem południowo-wschodnich obszarów Krakowa. 

Prowadzona jest też kontrola kanalizacji ogólnospławnej pod kątem uciążliwości odorowych metodą zadymiania. Służby techniczne Wodociągów zidentyfikowały także wiele wpustów ulicznych z wadliwie funkcjonującymi zamknięciami wodnymi (syfonami), które powodują emisję odorów. 

Gdzie zgłaszać uciążliwości odorowe?

– Od 1 marca mieszkańcy mogą zgłaszać uciążliwości odorowe za pośrednictwem infolinii miejskiej – Krakowskiego centrum Kontaktu. Uciążliwości zapachowe można zgłaszać także za pośrednictwem Krakowskiego Portalu Usług Miejskich (KPUM), które działa pod adresem internetowym kontakt.krakow.pl – podsumowuje wiceprezydent miasta.