Sokrates, Kant i Spinoza w obozie koncentracyjnym. Wkrótce premiera wyjątkowego spektaklu

„Synchronizacja w Birkenwald” to dramat napisany w 1945 roku, tuż po wyzwoleniu Frankla z nazistowskiego obozu koncentracyjnego. Autor, czerpiąc z własnych przeżyć, stworzył dzieło, które stawia pytania o sens cierpienia, wolność człowieka i możliwość dokonania wyboru nawet w najbardziej beznadziejnych okolicznościach.

Na scenie spotykają się trzy postaci – Sokrates, Kant i Spinoza. Filozofowie, przeniesieni w realia XX wieku, konfrontują się z doświadczeniem obozów koncentracyjnych. Ich rozmowa staje się ponadczasowym dialogiem o godności, nadziei i odpowiedzialności.

Roman Solecki w przedstawieniu gra Immanuela Kanta. – Wszyscy trzej spotykają się po to, aby pomyśleć o tym, jak pomóc ludziom, którzy żyją w poczuciu pustki, bezsensu. Postanawiają zejść do obozu koncentracyjnego, żeby zobaczyć, jak człowiek potrafi sobie poradzić z niezawinionym cierpieniem, ze stratą, jak znajduje siłę, by przetrwać graniczne sytuacje – wyjaśnia odtwórca roli, na co dzień logoterapeuta.

I dodaje, że spektakl jest autobiografią Frankla. – On umieszcza w nim siebie, swojego brata i innych współwięźniów. Dla Frankla napisanie tej sztuki było formą autoterapii. To, co jest siłą nośną tego spektaklu, to jest to przesłanie nadziei i pokazanie, że nawet w bezsensownych okolicznościach zawsze można przyjąć sensowną postawę – wyjaśnia Solecki.

Zapytany o to, co młode pokolenie może wynieść z tego spektaklu, artysta odpowiada: – W czasach, kiedy widzimy coraz więcej zaburzeń zdrowia psychicznego, poczucia pustki, bezsensu, depresji, zachowań suicydalnych, spektakl konfrontuje z ważnymi egzystencjalnie pytaniami i pokazuje, że możemy przekraczać siebie, że siłę możemy znajdować w relacjach i więziach z innymi ludźmi. Myślę, że dla młodego człowieka to nie tylko opowieść o II wojnie światowej, ale przede wszystkim coś, co może wzmacniać ich odporność psychiczną i pokazywać, że możemy siebie przekraczać – wyjaśnia.

Refleksja nad człowieczeństwem

Dr Łukasz Cieślik, dyrektor Małopolskiego Centrum Doskonalenia Nauczycieli, podkreśla, że sztuka Frankla ma wyjątkowy wymiar edukacyjny i wychowawczy. – Obchodzimy rok 120. rocznicy urodzin Viktora Frankla, filozofa, psychiatry, twórcy logoterapii. To jest jedyna sztuka, którą on napisał, którą Krakowski Instytut Logoterapii zaadaptował i będzie prezentował na deskach teatru. Sztuka dotyka najbardziej wrażliwych strun człowieczeństwa i wrażliwości, której bardzo potrzebujemy – mówi w rozmowie z LoveKraków.pl.

Dyrektor dodaje, że spektakl może być cennym narzędziem dydaktycznym przy omawianiu historii i literatury XX wieku, a także etyki i filozofii. Jego zdaniem dzieło Frankla ma ogromny ładunek aksjologiczny i może stanowić doskonały punkt wyjścia do rozmów z młodzieżą o wolności i odpowiedzialności w wymiarze indywidualnym i społecznym.

Zapytany o swoje wrażenia po obejrzeniu spektaklu, Łukasz Cieślik zaznaczył, że towarzyszyła mu przede wszystkim pogłębiona refleksja. Podkreślił, że sztuka uwrażliwia na drugiego człowieka, a kontekst relacji jest w niej szczególnie wyraźny. Zwrócił także uwagę, że w obliczu współczesnych kryzysów i niepewności spektakl pozwala wydobyć „mądre treści i dobro z momentów pozornie beznadziejnych”.

Filozofia, historia i sztuka w jednym

Twórcy spektaklu łączą teatralną narrację z głębokimi pytaniami filozoficznymi i świadectwem historii. Wyjątkowym elementem scenografii są prace Mariana Kołodzieja – więźnia numer 432, który trafił do Auschwitz w pierwszym transporcie.

Po premierze przewidziano panel dyskusyjny skierowany do uczniów, nauczycieli i wszystkich zainteresowanych. Organizatorzy podkreślają, że to wydarzenie ma nie tylko wymiar artystyczny. Bilety i informacje o ich zakupie są dostępne tutaj.

Małopolskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli przygotowało także pulę bezpłatnych wejściówek dla uczniów szkół ponadpodstawowych i nauczycieli.