Umorzenie postępowania – co to jest i kiedy następuje?

Czym jest umorzenie postępowania windykacyjnego?

Umorzenie postępowania to zakończenie działań zmierzających do odzyskania długu bez ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Co najważniejsze, nie oznacza to, że zobowiązanie przestaje istnieć. Dług nadal pozostaje, jednak proces jego dochodzenia – z różnych przyczyn – zostaje przerwany.

Umorzenie może dotyczyć każdego etapu windykacji: polubownego, sądowego lub egzekucyjnego. W każdym z tych przypadków skutki umorzenia mogą być nieco inne, ale wspólnym mianownikiem jest fakt, że wierzyciel nie odzyskuje w danym momencie pieniędzy.

Przykład: Pan Tomasz prowadzi firmę transportową i przez kilka miesięcy bezskutecznie próbował odzyskać zaległą płatność od kontrahenta. Zlecił sprawę firmie windykacyjnej, która podjęła działania polubowne – wysyłała wezwania do zapłaty i kontaktowała się telefonicznie. Niestety, dłużnik nie odpowiadał, a z analizy majątkowej wynikało, że nie posiada on żadnych aktywów, z których można by ściągnąć należność. W takiej sytuacji, po konsultacji z wierzycielem, firma windykacyjna zdecydowała się umorzyć postępowanie, z możliwością jego wznowienia w przyszłości, jeśli sytuacja finansowa dłużnika ulegnie poprawie.

W jakich sytuacjach dochodzi do umorzenia?

Powodów umorzenia może być kilka – w zależności od etapu, na jakim znajduje się sprawa. Przykładowo, podczas windykacji polubownej działania zostają zakończone, gdy dłużnik nie współpracuje lub ogłasza upadłość. Czasami to sam wierzyciel rezygnuje z dalszych prób, np. gdy kwota jest niewielka, a działania okazują się nieopłacalne.

W przypadku postępowania sądowego najczęstszymi przyczynami umorzenia są braki formalne, cofnięcie pozwu lub zawarcie ugody. W toku egzekucji komorniczej umorzenie może z kolei nastąpić, gdy komornik nie jest w stanie znaleźć majątku, z którego można ściągnąć należność albo wierzyciel nie wnosi wymaganych opłat do kontynuowania sprawy.

Co oznacza umorzenie dla wierzyciela i dłużnika?

Z punktu widzenia wierzyciela umorzenie to nie porażka, tylko raczej chwilowe zatrzymanie procesu dochodzenia należności. Dług nie znika – nadal istnieje prawnie i może być wyegzekwowany w przyszłości. Często po umorzeniu sprawa trafia do monitoringu, a dane dłużnika zostają zgłoszone do Biura Informacji Gospodarczej, np. Krajowego Rejestru Długów (KRD).

Dla dłużnika umorzenie nie oznacza „czystej karty”. Nadal ma on zobowiązanie wobec wierzyciela i musi liczyć się z możliwością jego wznowienia. To, że chwilowo postępowanie zostało wstrzymane, nie zwalnia z odpowiedzialności ani nie wyklucza dalszych działań (np. sprzedaży długu innej firmie lub wpisania do KRD), a to blokuje wiele ruchów finansowych (np. zaciągnięcie kredytu) i podważa wiarygodność finansową.

Źródła:

 

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 1964 Nr 43 poz. 296 ze zm.).
2. Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (Dz.U. 2013 poz. 403).