„Więźniowie czwartego piętra”. Krakowscy naukowcy pokazują, jak dobudować windy

Eksperci Politechniki Krakowskiej opracowali praktyczny poradnik dotyczący budowy wind w istniejących budynkach mieszkalnych. Publikacja ma pomóc zarządcom nieruchomości i wspólnotom w likwidowaniu barier architektonicznych, szczególnie w starszych budynkach bez wind.

Autorami „Poradnika budowy wind w istniejących budynkach mieszkalnych” są dr inż. arch. Filip Suchoń oraz dr inż. arch. Ernestyna Szpakowska-Loranc z Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej. 

Dokument powstał we współpracy z Zarządem Budynków Komunalnych w Krakowie i w oparciu o analizę miejskiego zasobu mieszkaniowego.

Problem „więźniów czwartego piętra”

Określenie „więźniowie czwartego piętra” odnosi się do mieszkańców budynków bez wind, którzy z powodu wieku, niepełnosprawności lub ograniczeń ruchowych mają poważne trudności z codziennym funkcjonowaniem. Chodzi m.in. o osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami, rodziców z małymi dziećmi czy osoby po urazach.

Jak wskazują autorzy poradnika, brak windy to nie tylko bariera techniczna, ale również problem społeczny. Utrudnia samodzielność, ogranicza kontakty z otoczeniem i w praktyce może prowadzić do wykluczenia części mieszkańców z życia sąsiedzkiego.

Poradnik dla wspólnot i zarządców

– Adresatami naszego poradnika są osoby bez specjalistycznego przygotowania, np. wspólnoty mieszkaniowe czy społeczności sąsiedzkie. Zawiera on rozwiązania modelowe i wskazówki dotyczące sposobu postępowania, a nie gotowe projekty – podkreśla dr inż. arch. Filip Suchoń.

Jak dodaje, dokument oparto na analizie rzeczywistych krakowskich inwestycji oraz systematycznej ocenie zasobu mieszkaniowego ZBK. Opracowanie obejmuje nie tylko rozwiązania techniczne, ale także rekomendacje dotyczące procedur decyzyjnych i finansowych.

Pierwsza taka metodyka w Polsce

Poradnik przedstawia pierwszą w Polsce metodykę projektowania i budowy wind w istniejących budynkach mieszkalnych. Wykorzystano w nim międzynarodowe standardy Royal Institute of British Architects Plan of Work, dostosowane do polskich uwarunkowań prawnych i technicznych.

– Publikacja nie zawiera gotowych recept, ale opisuje systematyczną metodologię pozwalającą na profesjonalne podejście do każdego przypadku. Przedstawione analizy opierają się na rzeczywistych budynkach krakowskich – wyjaśnia dr inż. arch. Ernestyna Szpakowska-Loranc.

Różne budynki, różne rozwiązania

Badania ekspertów PK objęły analizę 10 budynków reprezentatywnych dla różnych typów zabudowy w Krakowie.Były to m.in. kamienice z XIX wieku, obiekty poprzemysłowe adaptowane na cele mieszkaniowe, bloki z wielkiej płyty oraz budynki powojenne.

Dla budynków przedwojennych rekomendowana jest m.in. adaptacja istniejących szybów lub budowa szybów zewnętrznych w podwórkach. Dla budynków powojennych – montaż szybów zewnętrznych, a w przypadku obiektów adaptowanych – kompleksowa reorganizacja układu przestrzennego.

Konkretne wytyczne techniczne

Poradnik zawiera także szczegółowe rekomendacje techniczne dotyczące wind, m.in. minimalne wymiary kabin, szerokość drzwi, przestrzenie manewrowe czy obowiązkowe wyposażenie dla osób z niepełnosprawnościami.

Wskazano również orientacyjne koszty inwestycji oraz możliwe korzyści. Jak podkreślają autorzy, budowa windy może zwiększyć wartość mieszkań i całych budynków nawet o około 15 procent.