Żydowskie życie w Krakowie

W mieście, w którym na tak niewielkim obszarze przetrwało aż siedem synagog, odradza się stopniowo życie społeczności żydowskiej. Toczy się ono przede wszystkim wokół dwóch ośrodków: Gminy Wyznaniowej Żydowskiej i JCC Kraków.

Gmina. Ponad 700 lat tradycji

– Obchodzimy wszystkie święta żydowskie, mamy cotygodniowe nabożeństwa szabatowe, umożliwiamy członkom wspólnoty realizowanie ich religijnych, kulturowych i społecznych potrzeb – tłumaczy Tadeusz Jakubowicz, przewodniczący Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie.

Do zadań gminy, oprócz spraw związanych bezpośrednio z praktykowaniem religii, należą też m.in. wsparcie członków i ich rodzin oraz opieka nad synagogami, cmentarzami i innymi zabytkami żydowskiej kultury – nie tylko w samym Krakowie, ale i w wielu miejscowościach w południowej części Polski.

W Krakowie funkcjonuje mykwa, czyli miejsce, w którym można dokonać przewidzianych przez prawo religijne obmyć, a cmentarz przy ul. Miodowej jest jedną z nielicznych czynnych w Polsce nekropolii żydowskich. Gmina ma też swojego rabina: od września 2013 roku jest nim oficjalnie Eliezer Gurary, pracujący w Krakowie już od dziewięciu lat. Do społeczności mogą zostać zapisane osoby, które spełnią przewidziane w statucie wymagania, a przede wszystkim wykażą swoje żydowskie pochodzenie.

Popularyzacja

Ważny adres na mapie żydowskiego życia w Krakowie to także Miodowa 24, gdzie mieści się Jewish Community Centre. JCC także służy członkom lokalnej społeczności żydowskiej, ale formuła działania tej instytucji jest bardziej otwarta.

– Chcemy być centrum dla wszystkich, którzy mają pochodzenie żydowskie, ale też dla tych, którzy po prostu interesują się żydowską kulturą i historią. Przychodzi do nas wiele osób, które dopiero odkryły swoją żydowską tożsamość. Wsparcie dla nich jest jednym z naszych głównych celów – mówi Jonathan Ornstein, dyrektor JCC.

W JCC organizowane są obchody żydowskich świąt, ale też kursy językowe, wykłady i warsztaty. Funkcjonuje klub seniora, chór i szkółka niedzielna. Z centrum współpracuje rabin Avi Baumol, przedstawiciel Naczelnego Rabina Polski Michaela Schudricha w Krakowie.

Niezmienną popularnością, czasem nawet zaskakującą organizatorów, cieszą się też inne odbywające się w ciągu roku wydarzenia związane z kulturą żydowską, takie jak Festiwal Kultury Żydowskiej czy Noc Synagog. – Kraków jest miejscem, w którym coraz łatwiej jest być Żydem. Dostrzegam coraz mniej antysemityzmu, a coraz więcej tolerancji – ocenia Ornstein.