Niezwykła historia Szarej Kamienicy. W tym miejscu dokonano ostatniej publicznej egzekucji w Krakowie? [ZDJĘCIA]
Zlokalizowana w ścisłym centrum Krakowa Szara Kamienica powstała w drugiej połowie XIII wieku. Zbudowano ją z kamienia. Za czasów Kazimierza Wielkiego została nadbudowana i rozbudowana, zresztą nie ostatni raz. Podczas następnej przebudowy budynek połączono z sąsiednią kamienicą, a całość otrzymała piękną attykę: „tak powstał nieomal pałac”. Jednak to nie koniec. Szara Kamienica została przebudowana również w połowie XVII wieku. Z tamtego okresu pochodzi piękny portal, wykonany we włoskim warsztacie rzeźbiarskim braci Andrzeja i Antoniego Castellich.
Jan Adamczewski pisał, że firma Szarskich „zawsze była synonimem rzetelności, fachowości, najlepszych tradycji kupieckich starego Krakowa”. Jej zmierzch rozpoczął się podczas II wojny światowej. Niemcy usunęli ją wówczas z frontowych pomieszczeń kamienicy. Adamczewski reasumował w swoim artykule w magazynie kulturalnym: „Nic już nie zostało ze starej firmy, poza wspomnieniami wiekowych krakowian”.
Obecnie właścicielem budynku, wpisanego do rejestru zabytków, jest Fundacja Grey House. „Szara Kamienica to miejsce, gdzie w nowoczesny sposób krzyżują się różne dziedziny życia. Ten dawny magnacki pałac jest dziś wygodną siedzibą prestiżowych instytucji, mieści także galerię sztuki współczesnej” – informuje fundacja na stronie internetowej.
W ciągu ostatnich pięciu lat Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków wydał dwa pozwolenia na prace przy kamienicy: na wykonanie węzła cieplnego oraz na renowację malowanych szyldów reklamowych na narożnej szkarpie budynku. – Nieruchomość stanowi przykład charakterystycznego dla nowożytnego Krakowa pałacu szlacheckiego w typie kamienicy, okazalszej od kamienic mieszczańskich. Przebudowy XIX i XX-wieczne dotyczyły głównie wnętrza budynku i nie zatarły jej formy zewnętrznej, stąd dotrwała ona do naszych czasów jako reprezentatywny przykład krakowskiej architektury pałacowej doby saskiej – poinformował nas Jan Kozakowski, rzecznik prasowy WUOZ.
