Kraków pozbywa się azbestu. Jest niezniszczalny i rakotwórczy. Kiedy zniknie?
Azbest i jego katastrofalne skutki dla zdrowia
Azbest jest praktycznie niezniszczalny. Nie ulega ani degradacji chemicznej, ani biologicznej. Co więcej, wykazuje odporność na działanie agresywnych chemikaliów, jak również na ekstremalne warunki klimatyczne.
Dzięki temu długo święcił triumfy w przemyśle budowlanym. Jest tylko jeden problem: w niektórych przypadkach może mieć katastrofalne skutki dla ludzkiego zdrowia. Azbest staje się niebezpieczny w momencie uszkodzenia, lub gdy dochodzi do korozji wyrobów, które go zawierają.
– Procesy te prowadzą do uwalniania włókien azbestowych, które wraz z wdychanym powietrzem mogą dostać się do naszego organizmu. Skutki szkodliwego działania azbestu nie muszą być natychmiastowe; jego działanie u człowieka może ujawnić się nawet po kilkudziesięciu latach. W aktualnym stanie wiedzy naukowej azbest jest substancją o udowodnionym działaniu rakotwórczym dla ludzi – podaje Główny Inspektorat Sanitarny.
W Krakowie azbest w ponad 1,6 tys. lokalizacji
Jak informowaliśmy ostatnio na naszych łamach, na terenie Krakowa znajduje się jeszcze nieco ponad 4 tysiące ton wyrobów, które zawierają azbest. Tak wskazują najświeższe dane, które pochodzą jednak z 2023 roku. Łącznie mowa o ponad 1,6 tys. lokalizacji, w których takie wyroby zidentyfikowano.
Urzędników zapytaliśmy o budynki użyteczności publicznej. – Wyniki inwentaryzacji zostały przedstawione m.in. w podziale na osoby fizyczne oraz osoby prawne, bez wyodrębnienia budynków użyteczności publicznej – stwierdzili w magistracie.
I dodali: – Wyroby zawierające azbest znajdują się m.in. na terenie: Opactwa Benedyktów w Tyńcu, Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Szpitala Specjalistycznego im. J. Dietla w Krakowie, Muzeum Narodowego w Krakowie.
UJ zdementował te informacje.
I dodaje: – Azbest pozostaje jedynie na budynku stodoły w winnicy UJ w małopolskich Łazach. Nieruchomość jest objęta nadzorem konserwatorskim. Aktualnie trwa opracowanie dokumentacji, związanej z usunięciem azbestu i przebudową zadaszenia. Zgodnie z przepisami jest na to czas do końca 2032 roku, jednak zakładamy, że zadaszenie uda się wymienić wcześniej.
Azbest w dawnym hotelu Cracovia
W przypadku Muzeum Narodowego w Krakowie wyroby z eternitu znajdują się w jego oddziale MNK Mehoffer przy ul. Krupniczej 26 i w dawnym hotelu Cracovia przy alei Focha 1.
Jeśli chodzi o Mehoffera, to eternitem pokryty jest dach budynku gospodarczego. – Plany inwestycyjne Muzeum Narodowego w Krakowie zakładają remont oddziału w 2026 roku, w tym zmianę pokrycia dachowego – zapewnia nas Izabela Rak z MNK.
Natomiast w dawnym hotelu Cracovia azbest znajduje się m.in. w płytach, które stanowią wewnętrzną warstwę ścian osłonowych i osłon grzejnikowych w pokojach i na korytarzach.
– Jak już informowaliśmy, zgodnie z decyzją Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, projekt przebudowy dawnego hotelu Cracovia do funkcji instytucji kultury posiada obecnie status inwestycji czasowo wstrzymanej, co oznacza, że żadne prace nie mogą być prowadzone – podkreśla Rak.
Azbest znajduje się również na terenie obiektów Uniwersytetu Rolniczego, nie tylko tych położonych w Krakowie. Przykładowo jest z niego wykonany dach na budynku gospodarczo-dydaktycznym w gminie Zielonki. W Krakowie, przy ulicy Jodłowej 12, znajduje się z kolei na dachu blaszanej wiaty.
Dodaje: – Bezpieczeństwo studentów, pracowników oraz osób odwiedzających Uniwersytet jest dla nas priorytetem, dlatego każda nowa inwestycja wiąże się również z eliminacją wyrobów azbestowych, jeśli takie występują.
Z przekazanych nam informacji wynika, że uczelnia pozbędzie się azbestu na pewno do końca 2032 roku.
